Αστικές αναπλάσεις στην Ελλάδα. Μια κριτική επισκόπηση: οι περιπτώσεις του Ελληνικού και της Δραπετσώνας

Η αστική ανάπλαση έχει αποκτήσει διαφορετικό νόημα με την πάροδο των ετών και λαμβάνει διαφορετική σημασία σε κάθε χώρα. Οι πόλεις υφίστανται συνεχείς παρεμβάσεις με στόχο τη βελτίωσή τους, αντιστοίχως με τις επικρατούσες περιστάσεις, τις ευκαιρίες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν από το εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον.Σύμφωνα με το Νόμο 1337 / 1983 ως «ανάπλαση» χαρακτηρίζεται η παρέμβαση σε μια αστική περιοχή, η οποία περιλαμβάνει μία ομάδα μέτρων, επεμβάσεων και ενεργειών πολεοδομικού, κοινωνικού, οικονομικού και αρχιτεκτονικού χαρακτήρα με στόχο την αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων, την εξυγίανση του δομημένου περιβάλλοντος, την προστασία και ανάδειξη των ιστορικών πολιτισμικών, δομικών και αισθητικών χαρακτηριστικών της περιοχής.Για να κηρυχθεί μια περιοχή ως «περιοχή ανάπλασης» πρέπει να αποδεικνύεται η ύπαρξη ενός αριθμού προβλημάτων, όπως σημαντικές κτηριακές πυκνότητες ή εκτεταμένα αστικά κενά, απουσία ή υποβάθμιση κοινόχρηστων χώρων, σύγκρουση χρήσεων, έλλειψη προστασίας του ιστορικού και αρχαιολογικού υποβάθρου της περιοχής.Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια κριτική επισκόπηση των αστικών αναπλάσεων στην Ελλάδα και καταλήγει εξετάζοντας ως χαρακτηριστικά παραδείγματα την περίπτωση του πρώην Αεροδρομίου του Ελληνικού και του εργοστασίου λιπασμάτων στη Δραπετσώνα.