Ελληνικό Διαστημικό Πρόγραμμα: το παράδειγμα της Τουρκίας

Το ενδιαφέρον του ανθρώπου για το διάστημα δεν είναι κάτι νέο που εμφανίστηκε τον 20ο αιώνα. Ο άνθρωπος ανέκαθεν κοιτούσε προς τα άστρα για να ανακαλύψει από που ήρθε και που πηγαίνει. Με την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ, ο χώρος του διαστήματος έγινε χώρος πολιτικού και οικονομικού ανταγωνισμού μεταξύ των δύο Υπερδυνάμεων, δίνοντας το έναυσμα για ένα αδιάκοπο αγώνα διαστημικών εξοπλισμών. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία στους τομείς της πυραυλικής, της ηλεκτρονικής, των αισθητήρων, της επιστήμης των υλικών, σε συνδυασμό με την αύξηση των εμπλεκομένων χωρών και του ανταγωνισμού στο διάστημα, επέτρεψε τη διάχυση της τεχνογνωσίας, τη μείωση του κόστους και την είσοδο περισσότερων δρώντων στη διαστημική οικογένεια. Η είσοδος στο χώρο ιδιωτικών εταιριών και η αξιοποίηση της διαστημικής τεχνολογίας για εμπορικούς σκοπούς, επέφερε μεγάλες εξελίξεις αλλά και αύξηση των παραγόμενων προϊόντων σε αυτό τον τομέα. Αυτό με την σειρά του αύξησε την αξία του διαστήματος δίνοντας, μέσω των επενδύσεων, ώθηση στην έρευνα και γενικότερα την επιστήμη. Παρόλο που η διαστημική τεχνολογία έχει γίνει πιο προσιτή, απαιτεί τη δαπάνη σημαντικών εθνικών πόρων και διάθεση ανθρώπινου δυναμικού, για τη στελέχωση των βασικών της λειτουργιών, προς όφελος του εθνικού συμφέροντος. Η παρούσα διπλωματική εργασία προσπαθεί να προσεγγίσει το θέμα του ελληνικού διαστημικού προγράμματος και της επένδυσης σε διαστημικές εφαρμογές από την χώρα, κατ΄ αντιστοιχία με αυτό της Τουρκίας, η οποία εκπόνησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, το οποίο αναγγέλθηκε τον Φεβρουάριο 2021, από τον Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν. Για την καλύτερη ανάλυση του θέματος η εργασία αποτελείται από έξι κεφάλαια. Στο Πρώτο Κεφάλαιο, δίνεται μια περιληπτική εισαγωγή στην αεροδιαστημική και έχει ως σκοπό την εισαγωγή του αναγνώστη στο γενικό πλαίσιο του θέματος. Στο Δεύτερο Κεφάλαιο, περιγράφονται οι πολιτικές των βασικών φορέων που δραστηριοποιούνται στο διάστημα, όπως είναι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), μέσω της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (European Space Agency-ESA) και του ΝΑΤΟ. Στο Τρίτο Κεφάλαιο, περιγράφονται τις δυνατότητες που παρέχουν τα εθνικά διαστημικά προγράμματα στις χώρες που τα αναπτύσσουν. Στο Τέταρτο Κεφάλαιο, περιγράφεται το Διαστημικό Πρόγραμμα της Ελλάδος, αλλά και της Κύπρου, υπό το πρίσμα των δορυφορικών επικοινωνιών, των δορυφόρων εντοπισμού θέσεων – πλοήγησης και του Intelligence – Surveillance - Targeting – Acquisition and Reconnaissance (ISTAR). Στο Πέμπτο Κεφάλαιο, περιγράφεται το Διαστημικό Πρόγραμμα της Τουρκίας, υπό της αντίστοιχες παραμέτρους. Στο Έκτο Κεφάλαιο, δίνεται μια στρατηγική ανάλυση των προγραμμάτων Ελλάδος και Τουρκίας. Ακολούθως, αποτυπώνονται τα συμπεράσματα από την ανάλυση που έγινε στα προηγούμενα κεφάλαια και τελικά παρατίθενται προτάσεις για την εξέλιξη του Ελληνικού Διαστημικού Προγράμματος.