Οι σύγχρονες προκλήσεις για την εσωτερική ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο ρόλος της πληροφόρησης (intelligence) για την υποστήριξη των σχετικών πολιτικών της

Στην παρούσα διπλωματική εργασία, αναλύονται ορισμένες από τις σύγχρονες προκλήσεις και απειλές, που πλήττουν την ασφάλεια της Ένωσης, με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζεται ο ρόλος της πληροφόρησης (intelligence), για τη διαμόρφωση σχετικών πολιτικών ασφάλειας. Στόχος της εργασίας, δεν είναι η παράθεση των μέτρων και πολιτικών που λαμβάνει η Ένωση για κάθε μια από τις απειλές αυτές, άλλα αποτελεί περισσότερο μία προσπάθεια, να συνδεθεί το ενωσιακό περιβάλλον ασφάλειας με το ρόλο της πληροφόρησης. Η εργασία χωρίζεται σε δύο μεγάλες ενότητες, αρχικά στην πρώτη ενότητα προσεγγίζεται η έννοια της ασφάλειας και αναλύεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργείται. Ακολούθως αναλύονται οι διαστάσεις της ασφάλειας, για την Ένωση ανάλογα με την προέλευση της απειλής και γίνεται αναφορά στα δυσδιάκριτα όρια, μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής διάστασης. Στη συνέχεια, περιγράφονται οι κοινές προκλήσεις για την ασφάλεια της Ένωσης, που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη και αναλύονται οι κίνδυνοι της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος, της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, της μετανάστευσης καθώς και οι υβριδικές απειλές. Στη δεύτερη ενότητα, αναλύεται η έννοια της πληροφόρησης και δίνεται έμφαση στη στρατηγική πληροφόρηση και πως αυτή τροφοδοτεί τους λήπτες πολιτικών αποφάσεων με την απαραίτητη κρίσιμη γνώση, για την διαμόρφωση πολιτικής και υψηλής στρατηγικής, για την αντιμετώπιση των απειλών και προκλήσεων ασφάλειας που είδαμε στο πρώτο μέρος. Αναλύονται οι διάφορες πτυχές της πληροφόρησης και αναδεικνύεται ο ρόλος της, στο σύγχρονο μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας που περικλείει την Ένωση. Επιπλέον, περιγράφεται το σύνθετο μοντέλο δομών και υπηρεσιών που έχει αναπτυχθεί σε ενωσιακό επίπεδο, για την παροχή στρατηγικής πληροφόρησης σε θέματα εσωτερικής ασφάλειας στους λήπτες πολιτικών αποφάσεων, που δεν είναι άλλοι από τα θεσμικά της όργανα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην εγκληματολογική ανάλυση πληροφοριών, στον κύκλο πολιτικής για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και τα στρατηγικά προϊόντα πληροφόρησης που δημιουργούνται από την Ένωση (SOCTA, TE-SAT, Frontex Risk Analysis) και την χρήση των ανοικτών πηγών (OSINT).