Matisklo: η λέξη της συγχώρεσης στον Jacques Derrida

Προδρόμου, Γεώργιος Π.

2020

Αυτή η διπλωματική προσεγγίζει τη «λέξη της συγχώρεσης» στον ύστερο Jacques Derrida, σε σχέση με το πρώιμο έργο του, και συγκεκριμένα σε αναφορά με την αποδομητική του ανάγνωση στη φαινομενολογία και με την ανάπτυξη της différance. Έχω διαχωρίσει αυτή την εργασία σε τρία κεφάλαια, το καθένα από αυτά εξετάζει ένα διαφορετικό βιβλίο/κείμενο του Derrida. Το πρώτο κεφάλαιο ακολουθεί τις πρώιμες αναγνώσεις του πάνω στον Edmund Husserl στο Η Φωνή και το Φαινόμενο, ενώ το δεύτερο εξετάζει τη προσέγγισή του πάνω στον Emmanuel Lévinas στο Βία και Μεταφυσική. Το τρίτο, και τελευταίο, κεφάλαιο προσεγγίζει το Συγχωρείν. Το ασυγχώρητο και το απαράγραπτο. Σκοπεύω να δείξω πως μια τομή πάνω στο έργο του Derrida, μεταξύ ενός πρώιμου και ενός ύστερου Derrida, δεν μας βοηθά ως προς την αποσαφήνιση της «λέξης της συγχώρεσης». Υποστηρίζω πως η πρώιμη σκέψη του για την différance παραμένει ενεργή στο έργο του για τη συγχώρεση. Το επιχείρημά μου βασίζεται στην έρευνα που έχει κάνει ο ίδιος πάνω στα φαινομενολογικά κείμενα του Husserl και στα ηθικά κείμενα του Lévinas, και επίσης πάνω στη μετατόπιση που προτείνει μεταξύ της φαινομενολογικής υπερβατολογικότητας του έτερου εγώ (alter ego) και της ηθικής υπερβατικότητας του Άλλου από τη (μη) λογική της différance. Αυτή η μετατόπιση αποδεικνύει πως ο άλλος (έτερο εγώ) δεν μπορεί να υπάρξει δίχως τον Άλλο, πως η λεβινασιακή ηθική δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία χωρίς τη χουσερλιανή φαινομενολογία (και τη χαϊντεγγεριανή οντολογία). Επομένως, η συγχώρεση την οποία αναπτύσσει ο Derrida στο ύστερο έργο του βασίζεται σε αυτή τη μετατόπιση μεταξύ του άλλου και του Άλλου, και επίσης θεμελιώνεται στη βάση του απροϋπόθετου παιχνιδιού της différance. Έτσι, μπόρεσα να μιλήσω για μια δεδομένη différance της συγχώρεσης. Προτείνω λοιπόν, πως το παιχνίδι της différance, εάν ενεργοποιηθεί πάνω στο ντερριντιανό Συγχωρείν, μπορεί να μας κατευθύνει προς το να ανακαλύψουμε νέους τρόπους στο να σκεφτόμαστε τη σχέση μεταξύ της απροϋπόθετης και της υπό προϋποθέσης συγχώρεσης, καθώς αντιμετωπίζουμε το δύσκολο ερώτημα αναφορικά με τη συγχώρεση μετά το Άουσβιτς.

Download PDF

View in repository

Browse all collections