Πολιτιστικά ιδρύματα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα της Αθήνας και η σχέση τους με τη σύγχρονη εικαστική σκηνή της πόλης

Ο σύγχρονος παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός επιφέρει μια σταδιακή μετάλλαξη του κόσμου της τέχνης και οι νέοι τρόποι και διαδικασίες συμμετοχής σε αυτόν διαμορφώνουν εκ νέου την ταυτότητα της καλλιτέχνιδος καθώς και τους όρους παραγωγής, διακίνησης και κατανάλωσης των τεχνών. Ταυτόχρονα, τα πολιτιστικά ιδρύματα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα έχουν αποκτήσει κομβικό ρόλο στο πολιτιστικό πεδίο. Παράλληλα, οι εικαστικές και παραστατικές τέχνες κυριαρχούν στις δραστηριότητες των ιδρυμάτων και στην περίπτωση της Ελλάδας διεκδικούν όλο και πιο κεντρική θέση στο σύνολο της καλλιτεχνικής παραγωγής και γίνονται πιο δημοφιλείς στο ευρύ κοινό. Θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη της καλλιτεχνικής παραγωγής από την μεριά των μεγάλων μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων και η κατανόηση των μηχανισμών και των πρακτικών που την πλαισιώνουν και διαμορφώνουν τους πολιτιστικούς δρώντες. Συγκεκριμένα, επιδιώκουμε να διερευνήσουμε την υπόθεση πως όσον αφορά τα πολιτιστικά ιδρύματα όχι μόνο συμβάλλουν στην κοινωνική αναπαραγωγή των εγκαθιδρυμένων καλλιτεχνικών αξιών αλλά λειτουργούν και ως δημιουργοί των αναπτυσσόμενων νέων ρευμάτων και τάσεων του κόσμου της τέχνης. Η μελέτη αυτή μας οδηγεί στην περαιτέρω εμβάθυνση στα προγράμματα χρηματοδότησης του φιλανθρωπικού κοινωφελούς Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, του κοινωφελούς οργανισμού NEON και των χρηματοδοτούμενων καλλιτέχνιδων. Η παρούσα έρευνα εστιάζει στην εξέταση της δημιουργίας, της δομής, της λειτουργίας, της φιλοσοφίας και των επιδιώξεων των προγραμμάτων χρηματοδότησης των προαναφερθέντων ιδρυμάτων. Επιπλέον, θίγει την σχέση των ιδρυμάτων και των οργανισμών αυτών με τους κρατικούς φορείς και την δημόσια πολιτιστική πολιτική και επιδιώκει να κατανοήσει τις σχέσεις οι οποίες αναπτύσσονται μεταξύ τους. Παράλληλα, εξετάζεται ο πολιτισμός ως μια διαδικασία επένδυσης και ο διεθνής χαρακτήρας των υπό εξέταση οργανισμών και η σημασία του. Τέλος, μελετώνται οι διαδικασίες απόδοσης καλλιτεχνικής αξίας και αναλύεται το προφίλ των χρηματοδοτούμενων καλλιτέχνιδων καθώς και το κοινωνικό δίκτυο το οποίο συγκροτούν.