Η κοινωνική αναπαράσταση της ένταξης των πολιτών τρίτων χωρών στην κοινωνία υποδοχής: πεποιθήσεις της δημόσιας διοίκησης σχετικά με την επιπολιτισμοποίηση

Οι πολιτικοκοινωνικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά το 2015 σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο στην Ελλάδα επέβαλλαν την αναθεώρηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ένταξη πολιτών τρίτων χωρών (ΕΣΕ) που είχε αρχικά εκπονηθεί το 2013. Τα θεσμικά κείμενα των ΕΣΕ 2013 και 2019 περιλαμβάνουν τις γενικές κατευθύνσεις άσκησης της ενταξιακής πολιτικής. Στην πρώτη μελέτη της παρούσας εργασίας διερευνήθηκαν τα σημεία σύγκλισης και απόκλισης μεταξύ των δύο ΕΣΕ με τη χρήση του εργαλείου IRaMuTeQ. Τα δύο κείμενα αναδεικνύουν τη σπουδαιότητα της εκμάθησης της γλώσσας για την ένταξη. Η ΕΣΕ 2013 υιοθετούσε ένα ενταξιακό μοντέλο που έτεινε προς την αφομοίωση ενώ η ΕΣΕ 2019 είχε ένα πιο ανθρωπιστικό προφίλ. Στη δεύτερη μελέτη μελετήθηκε η κοινωνική αναπαράσταση της ένταξης στη δημόσια διοίκηση και ειδικά σε εργαζόμενους στους τομείς της μετανάστευσης, της ένταξης και της ιθαγένειας που είχαν διαφορετικό βαθμό εξοικείωσης με τα κείμενα των δύο ΕΣΕ μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων. Χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό IRAMuTEQ και η ανάλυση λόγου για να καταγραφεί πωςλειτουργεί ο λόγος στην κατασκευή της κοινωνικής αναπαράστασης της ένταξης και των πεποιθήσεων για την επιπολιτισμοποίηση. Από την ανάλυση προκύπτει ότι στο πλαίσιο των αμοιβαίων προσαρμογών που συνεπάγεται η διαδικασία της ένταξης, οι μεταναστευτικοί πληθυσμοί βρίσκονται σε μειονεκτική θέση ενώ η κοινωνία υποδοχής παρουσιάζεται ως φοβική και μη ανοιχτή στο διαφορετικό.