Δημοκρατικός δρόμος προς το σοσιαλισμό και σύγχρονος κοινοβουλευτισμός: επανεκτίμηση και προοπτικές της θεωρίας του Πουλαντζά για τον μετασχηματισμό του αστικού κράτους

Η διατριβή μελετά το εγχείρημα του δημοκρατικού δρόμου προς το σοσιαλισμό, όπως αυτό εκφράστηκε μέσα από τις ύστερες θεωρητικές παραδοχές του Νίκου Πουλαντζά. Αρχικά, παρουσιάζεται η γενεαλογία της θεωρίας της σοσιαλιστικής μετάβασης και του δημοκρατικού δρόμου ως τμήματος αυτής. Εκκινώντας από τις μαρξικές παραδοχές και διαμέσου όλων εκείνων των σημαντικών κόμβων, οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαίνοντα ρόλο στην ανάπτυξη της θεωρίας της σοσιαλιστικής μετάβασης, θα καταλήξουμε στη θεωρητική πρόταση δημοκρατικού δρόμου του Νίκου Πουλαντζά, η οποία ακόμα και σήμερα αποτελεί ορόσημο στα πλαίσια της συναφούς βιβλιογραφίας. Στη συνέχεια μελετώνται εκτενώς όλα εκείνα τα συστατικά στοιχεία που συνθέτουν τον δημοκρατικό δρόμο του Πουλαντζά, εστιάζοντας τόσο στην απόρριψη του κυρίαρχου μοντέλου σοσιαλιστικής μετάβασης, αυτού της δυαδικής εξουσίας, όσο και σε μια σειρά προϋποθέσεων που θέτει ο ίδιος ο Πουλαντζάς, οι οποίες καθιστούν εφικτό, αν όχι αναγκαίο, το εγχείρημα του δημοκρατικού δρόμου. Προηγουμένως έχει αναλυθεί διεξοδικά ο ρόλος της θεωρητικής τομής στο έργο του Πουλαντζά, ζήτημα καθοριστικής σημασίας, αναφορικά με τους λόγους και τις αφετηρίες υιοθέτησης του δημοκρατικού δρόμου προς το σοσιαλισμό. Επιπροσθέτως, ανιχνεύονται οι καταβολές των θέσεων του ύστερου Πουλαντζά, ενώ διερευνάται και η διαφοροποίησή του από το κυρίαρχο ευρωκομμουνιστικό ρεύμα.\r\nΤέλος, παρουσιάζονται η φύση και ο ρόλος του αυταρχικού κρατισμού, ο οποίος αποτέλεσε μια νέα φάση του αστικού κράτους που χαρακτηριζόταν από την παρακμή της δημοκρατίας και τον οποίο περιέγραψε λεπτομερώς ο Πουλαντζάς. Επιπροσθέτως, παρατίθενται οι θεωρήσεις και άλλων στοχαστών του κράτους σε μια απόπειρα κριτικής συμπλήρωσης των θεωρητικών παραδοχών του Πουλαντζά για τον αυταρχικό κρατισμό. Ολοκληρώνοντας την παρούσα διατριβή επιχειρείται μια επανεκτίμηση του δημοκρατικού δρόμου του Πουλαντζά στις σημερινές συνθήκες στην προσπάθεια σκιαγράφησης μιας σύγχρονης πρότασης μετάβασης.