Το στασιαστικό κίνημα στο Γουδί (1909)

Το στρατιωτικό κίνημα του 1909, εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909, στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Γουδί. Ακρογωνιαίος λίθος και οργανωτής του κινήματος υπήρξε ο «Στρατιωτικός Σύνδεσμος» ο οποίος αμφισβητώντας την αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα του τότε συστήματος διακυβέρνησης, αξίωνε βελτιωτικές αλλαγές στο χώρο των ενόπλων δυνάμεων καθώς και εξυγίανση της πολιτικής ζωής της χώρας. Το εν λόγω κίνημα αποτελεί για πολλούς ιστορικούς ορόσημο για τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, διότι είναι το κομβικό σημείο το οποίο σηματοδοτεί την αφύπνιση της ελληνικής κοινωνίας ώστε να αναζητήσει ένα ελπιδοφόρο μέλλον. Ένα μέλλον σαφώς διαχωρισμένο από το φαύλο παρελθόν και τις πρακτικές του. Επίσης αλλάζει τον ρου της ελληνικής ιστορίας, τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, αφού περιορίζει την κυριαρχία του παλαιού (οικονομικού, κοινωνικού, πνευματικού και πολιτικού) κατεστημένου και αναδεικνύει νέες δυνάμεις προερχόμενες από τα μεσαία, κατά κύριο ρόλο κοινωνικά στρώματα, μιλώντας με όρους κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Είναι το κομβικό γεγονός που εισάγει την Ελλάδα στον ταραγμένο 20ο αιώνα που ακολουθεί και που διαμορφώνει την Ελλάδα όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Στο πλαίσιο αυτό, διερευνώνται οι επιπτώσεις που είχε το κίνημα του 1909 στα κόμματα, στις εκλογές, στο στρατό και στον θεσμό της βασιλείας και πως αυτές οι επιπτώσεις καθόρισαν τη μετέπειτα εξέλιξη της ελληνικής ιστορίας, η οποία οδήγησε τόσο στους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 - 1913 που μεγάλωσαν την Ελλάδα όσο και στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, με την οποία κλείνει ο κύκλος της Μεγάλης Ιδέας και σχεδόν οριστικοποιούνται τα σύνορα της σύγχρονης Ελλάδας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι, μέσα από την ιστορική αναδρομή, να διερευνηθεί κατά πόσο το κίνημα πέτυχε τους στόχους που έθεσε αυτούς καθ’ αυτούς, ή κι άλλους που προέκυψαν στην πορεία του, πέρα από τους αρχικούς. Η παρέμβαση του Στρατιωτικού Συνδέσμου παρείχε μια σημαντική καμπή στη σύγχρονη Ελλάδα καθώς οδήγησε σε ορισμένες σημαντικές αλλαγές στον χαρακτήρα της Ελλάδας και στα θεμέλια της εθνικής πολιτικής. Όσα πέτυχε οφείλονταν στο ίδιο το κίνημα ή σε άλλους παράγοντες και πρόσωπα που υπεισήλθαν κατά την πορεία του σ’ αυτό; Ποια θέση έχει το κίνημα στην ιστορία και πώς έχει καταχωρηθεί στη συλλογική μνήμη; Ποια ήταν η οπτική/δυναμική της Ελλάδας μετά το Γουδί από τις άλλες χώρες; αναβαθμίστηκε ή υποβαθμίστηκε η αξία της; οι συμμαχίες της; δημιούργησε νέους εχθρούς ή συμμάχους; κλπ. Σ’ αυτά τα ερωτήματα θα αποπειραθεί να δώσει απάντηση η εργασία αυτή, ενώ ταυτόχρονα θα διατυπωθούν αξιοποιήσιμα συμπεράσματα και προτάσεις, οι οποίες δύναται να αξιοποιηθούν στη σύγχρονη εποχή.