Το κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προστασίας Προσφύγων: από το Δουβλίνο ΙΙ στο Δουβλίνο ΙΙΙ

Η παρούσα διπλωματική εργασία αναλύει το κανονιστικό πλαίσιο σχετικά με το προσφυγικό δίκαιο, αλλά και το δικαίωμα του ασύλου, τόσο σε διεθνές, εθνικό, όσο ιδίως σε υπερεθνικό επίπεδο. Ουσιώδης στόχος αυτής συνιστά η παρουσίαση και η περαιτέρω ανάλυση του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (ΚΕΣΑ), αποδίδοντας ιδίως έμφαση στους Κανονισμούς του παράγωγου δικαίου υπ΄ αριθ. 323/2003/ΕΚ (Κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ) , αλλά και υπ. αριθ. 604/2013/ΕΕ (Κανονισμός Δουβλίνο III). Το πρώτο κεφάλαιο καταπιάνεται με τον διεθνές προσφυγικό δίκαιο, προκειμένου να διευκρινιστούν οι βασικοί ορισμοί και τα θεμελιώδη δικαιώματα των προσφύγων και αιτούντων ασύλου, αλλά και να υπογραμμιστεί ο άρρηκτος δεσμός αυτού προς τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία. Περαιτέρω, αναλύεται ιδιαίτερα η σημασία Σύμβασης της Γενεύης του 1951, τον Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967, η Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του Συμβουλίου της Ευρώπης, αλλά και η νομολογία του ΕΔΔΑ. Επιπλέον, το δεύτερο κεφάλαιο μελετά σε βάθος τον ΚΕΣΑ. Μια ιστορική αναδρομή ανά έκαστη περίοδο, αλλά και μια κριτική ανάλυση των πολιτικών ασύλου, αλλά και των αντιστοίχων νομοθεσιών της ΕΕ, τόσο του πρωτογενούς (Συνθήκες της ΕΕ , αλλά και Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης) , αλλά και του παράγωγου δικαίου (Οδηγίες , Κανονισμοί και Αποφάσεις), θεωρούνται απαραίτητα για τον βέλτιστη κατανόηση των απώτερων στόχων, πολιτικών, αλλά και των ad hoc σκοπών κάθε περιόδου του ΚΕΣΑ. Επιπρόσθετα, το τρίτο κεφάλαιο καταπιάνεται με το σύστημα του Δουβλίνου, συγκεκριμένα τον Κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ, αλλά και τον Αναδιατυπωμένο Κανονισμό Δουβλίνο III, σχετικά με τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας. Παρουσιάζει μια διεξοδική ανάλυση, μια κριτική επισκόπηση και αξιολόγηση των στην παρούσα εκπονούμενη διπλωματική εργασία κρινομένων διατάξεων, καθώς και την παθολογία του ανωτέρω περιγραφέντος συστήματος. Επιπλέον, απεικονίζεται ξεχωριστά το παράδειγμα του κράτους-μέλους της Ελλάδας, προκειμένου να καθοριστούν οι προαναφερθείσες συστημικές ελλείψεις. Το τελευταίο κεφάλαιο εξετάζει τον σχετική νομολογία της ΕΕ, καταδεικνύοντας έτσι τη μέγιστη σημασία των αποφάσεων Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως και προς την τροποποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ, τις πρακτικές και πολιτικές της ΕΕ που αφορούν τον άσυλο και τις εγγυήσεις προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων των προσφύγων και αιτούντων ασύλου. Τέλος, επισημαίνονται τα γενικά συμπεράσματα και προτείνονται ορισμένες αναγκαίες μελλοντικές συστάσεις σχετικά με το σύστημα του Δουβλίνου, αλλά και τον Κανονισμό Δουβλίνο ΙΙΙ ειδικότερα.