Ο ρόλος της συναισθηματικής ρύθμισης στη σχέση μεταξύ τραύματος και μετα-τραυματικής ανάπτυξης

Το ψυχολογικό τραύμα αποτελεί το αρνητικό αποτύπωμα που αφήνουν αντίξοες ή τραυματικές εμπειρίες. Στον αντίποδα βρίσκεται η μετα-τραυματική ανάπτυξη. Μετά από συνθήκες οι οποίες έχουν συνταράξει την πραγματικότητα όσων έχουν έρθει αντιμέτωποι με αυτές, χρειάζεται η γνωστική τους επεξεργασία για προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα. Στην πορεία προς αυτή την προσαρμογή, το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με αρνητικά συναισθήματα, παρεισφρητικές σκέψεις, με συμπτωματολογία μετα-τραυματικού στρες. Με τη συμβολή των αυτόματα ή και μη ενεργοποιούμενων μηχανισμών ρύθμισης του συναισθήματος (π.χ. γνωστική επανεκτίμηση, εκφραστική καταστολή), επαναδομείται ό, τι έχει «καταστραφεί». Έτσι, το τραυματισμένο άτομο θέτει νέες βάσεις για τη διαμόρφωση της πραγματικότητάς του και δίνει νέο νόημα σε διάφορους τομείς της ζωής του (διαπροσωπικές σχέσεις, πνευματική πίστη, εμπιστοσύνη στον εαυτό, νέες προοπτικές εξέλιξης, εκτίμηση της έννοιας της ζωής). Η παρούσα μελέτη αποτελεί μία προσπάθεια να διερευνηθεί η σχέση διάφορων τύπων τραυματικών γεγονότων με την μετα-τραυματική ανάπτυξη και ο ρόλος της συναισθηματικής ρύθμισης σε αυτή τη σχέση. Στην έρευνα συμμετείχαν 85 άτομα ηλικίας 18 έως 57 ετών. Στους συμμετέχοντες χορηγήθηκε η Κλίμακα Θετικών και Αρνητικών Συναισθημάτων (Watson et al., 1988), για την εκτίμηση της παροντικής συναισθηματικής τους κατάστασης, το Ερωτηματολόγιο Ρύθμισης Συναισθημάτων (Bebetsos et al., 2022), και η Κλίμακα Μέτρησης Μετατραυματικής Ανάπτυξης (Mystakidou et al., 2008). Επιπλέον, κατασκευάστηκαν τρεις ερωτήσεις σύμφωνα με τους τρεις άξονες (υπερδιέγερση, αποφυγή και παρεμβολή σκέψεων) της Κλίμακας Εκτίμησης Γεγονότων (Horowitz, 1979). Τα αποτελέσματα έδειξαν: α) ότι η συνολική συναισθηματική ρύθμιση και η συνολική μετα-τραυματική ανάπτυξη δε συσχετίζονται. Αλλά η συνολική συναισθηματική ρύθμιση και η γνωστική επανεκτίμηση συσχετίζονται με την αυξημένη εκτίμηση για τη ζωή και η εκφραστική καταστολή συσχετίζεται αρνητικά με τη βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων β) ότι ο αριθμός των τραυματικών γεγονότων επηρεάζει τη βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων και την αύξηση της προσωπικής δύναμης και γ) ότι το είδος του τραύματος, σε συνδυασμό με την ένταση και τη διάρκειά του, επιδρούν στην αλλαγή απέναντι σε πνευματικές πεποιθήσεις. Μέσα από την εμφάνιση σχέσεων μεταξύ μερικών παραγόντων της συναισθηματικής ρύθμισης και της μετα-τραυματικής ανάπτυξης φαίνεται ότι αυτή η σχέση μπορεί να ενισχύεται και να συμπληρώνεται μέσω άλλων παραγόντων. Η παρούσα έρευνα αποτελεί το εφαλτήριο για περαιτέρω διερεύνηση της πολύπλοκης σχέσης δύο σύνθετων εννοιών, του ψυχολογικού τραύματος και της μετα-τραυματικής ανάπτυξης.