Ο ρόλος του εσωτερικού ελέγχου στη διαχείριση των δημόσιων νοσοκομείων: ανάλυση δαπανών και δεικτών στρατιωτικών νοσοκομείων 2014-2016

Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η σύγκριση των ετήσιων συνολικών λειτουργικών δαπανών των Στρατιωτικών Νοσοκομείων με τους αντίστοιχους λειτουργικούς δείκτες νοσηλευτικής κίνησης στα πλαίσια των νέων μέτρων εξορθολογισμού του συστήματος προμηθειών και τη θέσπιση συστημάτων εσωτερικού ελέγχου στις μονάδες υγείας της χώρας. Εξετάσθηκαν οι δαπάνες και η νοσηλευτική κίνηση σε δείγμα δύο στρατιωτικών Νοσοκομείων της Αττικής για χρονικό διάστημα από 2014 έως 2016, με στόχο την σύγκριση τους και την ανάδειξη του βαθμού αποτελεσματικότητας των μέτρων που εφαρμόσθηκαν στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης των διαδικασιών προμηθειών για τη μείωση της ιατροφαρμακευτικής δαπάνης στις δημόσιες μονάδες υγείας και της λειτουργίας Υπηρεσιών Εσωτερικού Ελέγχου (ΥΕΕ). Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από τις Οικονομικές Υπηρεσίες των Νοσοκομείων του δείγματος. Η καταγραφή των δαπανών έγινε με βάση τις ετήσιες αναλώσεις του εγκεκριμένου κάθε φορά προϋπολογισμού (Π/Υ) των Νοσοκομείων ανά Κωδικό Αριθμό Εξόδου (ΚΑΕ). Η βασική κατηγορία λειτουργικών εξόδων αποτελεί ο ΚΑΕ 1211 (9121 παρελθόντων ετών) για το πρώτο Νοσοκομείο που ανήκει στους φορείς Κεντρικής Κυβέρνησης και οι ΚΑΕ 1311-1312-1313-1329 για το δεύτερο που αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Ως εκ τούτου τα φάρμακα, το υγειονομικό υλικό, το ορθοπεδικό υλικό, τα υλικά αιμοδοσίας, το ακτινολογικό υλικό, τα αντιδραστήρια και το λοιπό αναλώσιμο υλικό παρακολουθούνται συγκεντρωτικά για το πρώτο νοσηλευτικό ίδρυμα και με μικρή κατηγοριοποίηση για το δεύτερο. Τα υπόλοιπα έξοδα όπως τρόφιμα, αέρια, καύσιμα, τεχνικό υλικό, μηχανογραφικό υλικό, υπηρεσίες συντήρησης κτηρίων-εγκαταστάσεων, κοινής ωφέλειας και λοιπές υπηρεσίες παρακολουθούνται αναλυτικά στους Π/Υ των νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Για την απεικόνιση της λειτουργικής κίνησης χρησιμοποιήθηκαν έντεκα (11) δείκτες νοσηλευτικής δραστηριότητας : α. Ανεπτυγμένες κλίνες (Κ) β. Αριθμός των νοσηλευθέντων ασθενών (Α) γ. Αριθμός Επισκέψεων σε Εξωτερικά Ιατρεία δ. Hμέρες νοσηλείας (Η) ε. Μέση Διάρκεια Νοσηλείας (ΜΔΝ) στ. Ποσοστό Κάλυψης-Πληρότητας Κλινών (Π) ζ. Ρυθμός Εισροής Ασθενών (Pk) η. Διάστημα Εναλλαγής Κλινών (Ρε) θ. Δείκτης πολυπλοκότητας και σοβαρότητας περιστατικών Roemer (RCI) ι. Ημερήσιο Κόστος Νοσηλείας ανά Ασθενή ια. Ημερήσιο Κόστος Νοσηλείας ανά Ασθενή και Κλίνη Η ανάλυση γίνεται για τα έτη 2014-2016 όπου η οικονομική ύφεση έχει παγιωθεί στην ελληνική οικονομία και υπάρχει έντονη μεταρρυθμιστική δραστηριότητα για την εξυγίανση του συστήματος προμηθειών στον δημόσιο τομέα και ειδικότερα στον τομέα της υγείας και καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια εδραίωσης του εσωτερικού ελέγχου στις Δημόσιες Μονάδες Υγείας για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών και την εξοικονόμηση πόρων μέσω της περιστολής των υγειονομικών δαπανών. Τα αποτελέσματα δεν μπορούν να γενικευτούν στην κατηγορία νοσηλευτικών ιδρυμάτων που ανήκουν (στρατιωτικά νοσοκομεία) λόγω του μικρού χρονικού διαστήματος της παρατήρησης, έδειξαν όμως σταθεροποιητικές τάσεις τόσο των επιμέρους, όσο και των συνολικών δαπανών με αντίστοιχα σταθερή προς μειούμενη τη λειτουργική κίνηση των Νοσοκομείων. Από τα στοιχεία των δεικτών εμφαίνεται ότι το ύψος των ετήσιων λειτουργικών δαπανών των νοσοκομειακών μονάδων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα με μια μικρή μείωση, με εξαίρεση το 2015 που μειώθηκε θεαματικά (31,84% και 35,80%) που δεν οφείλεται στη μείωση της νοσηλευτικής κίνησης ούτε στις μεταρρυθμίσεις που τέθηκαν σε ισχύ (Σύστημα Δημοσίων Προμηθειών και Εσωτερικός Έλεγχος στο Δημόσιο Τομέα ) αλλά στην αναμονή έκδοσης της από 30-12-2015 νομοθετικής ρύθμισης για την τακτοποίηση – εξόφληση των, κατά παρέκκλιση των κειμένων διατάξεων, δαπανών προμήθειας σε φαρμακευτικό –αναλώσιμο- ορθοπεδικό υλικό και αντιδραστήρια των στρατιωτικών νοσοκομείων. Συμπεραίνουμε βέβαια ότι το πρώτο από τα δύο υπό εξέταση νοσοκομεία παρουσιάζει καλύτερους ποσοτικούς δείκτες στο σύνολό τους αποδεικνύοντας ότι επιτυγχάνει οικονομίες κλίμακας εκμεταλλευόμενο με καλύτερο δυνατό τρόπο τις κτηριακές του υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό του παρέχοντας τις υγειονομικές του υπηρεσίες σε περισσότερους δικαιούχους.