Θεσμικές διαστάσεις και δικαστικός έλεγχος της δράσης των ενόπλων δυνάμεων σε καιρό ειρήνης και ένοπλης σύρραξης, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κύρκος, Σωτήριος

2013

Η χρήση ένοπλης βίας από τους τομείς εκείνους της κρατικής δράσης που τυγχάνουν προορισμένοι προς τούτο, αποτελεί ένα κατ'εξοχήν πεδίο δοκιμασίας και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας του διεθνούς θεσμικού πλαισίου και των μηχανισμών δικαστικού ελέγχου προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το ξέσπασμα , ιδίως μετά τη λήξη του "Ψυχρού Πολέμου", ενόπλων συρράξεων μείζονος κλίμακας στο ευρωπαϊκό έδαφος αποτέλεσε μια αληθινή δοκιμασία ως προς τη λυσιτέλεια και την αποτελεσματικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος διεθνούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που είχε την αγαθή τύχη να προφυλαχθεί για τέσσερις περίπου δεκαετίες από την ίδρυσή του, με τη θέση σε ισχύ της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου την δεκαετία του 1950, από τις τραχιές και βάναυσες περιστάσεις των ενόπλων συρράξεων. Ταυτόχρονα, οι ραγδαίες εξελίξεις στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον, με κυριότερο σημείο αναφοράς την ένταση του επιλεγομένου «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», ιδίως μετά τα γεγονότα της 11-9-2001, οδήγησε και σε ευρωπαϊκό έδαφος στην γενικευμένη υιοθέτησης μιας ενισχυμένης μορφής στρατιωτικοποιημένης αντιμετώπισης προσβολών του νόμου και της τάξης, μέσω της συνεχώς διευρυνόμενης εμπλοκής των ενόπλων δυνάμεων σε αποστολές και επιχειρήσεις αστυνομικού χαρακτήρα. Στόχος της διατριβής είναι η συστηματική παρουσίαση και ανάλυση των σχετικών θεωρητικών θέσεων αλλά και της νομολογίας των οργάνων του Στρασβούργου (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η προϋφιστάμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) σε υποθέσεις οι οποίες αφορούν τη χρήση ένοπλης βίας από τις ένοπλες δυνάμεις των κρατών-μερών της ΕυρΣΔΑ, τόσο κατά την περίοδο της ειρήνης όσο και στο πλαίσιο ενόπλων συρράξεων διεθνούς και μη διεθνούς χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία του δικαιώματος στη ζωή, με παράλληλη συγκριτική αποτίμηση των πορισμάτων της νομολογίας του Δικαστηρίου και της Επιτροπής με την αντίστοιχη νομολογιακή παραγωγή των οργάνων που λειτουργούν στο πλαίσιο των λοιπών μειζόνων οικουμενικών και περιφερειακών συστημάτων προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιπλέον, εξετάζεται και αναλύεται σε έκταση το ζήτημα των σχέσεων Διεθνούς Δικαίου Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, καθώς και αυτό της εξωεδαφικής εφαρμογής των προβλέψεων της ΕυρΣΔΑ, στο μέτρο που αφορά την εμπλοκή στρατιωτικών δυνάμεων των κρατών-μερών της ΕυρΣΔΑ σε επιχειρήσεις εκτός του γεωγραφικού χώρου του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Download PDF

View in repository

Browse all collections