Η διαχρονική εξάρτηση της οικονομίας από τους φυσικούς πόρους: η περίπτωση των Η.Π.Α τον 20ο και 21ο αιώνα

Η εν λόγω εργασία έχει σκοπό την διερεύνηση της μακροχρόνιας σύνδεσης της οικονομίας με τους φυσικούς πόρους. Μέσω της ιστορικής αναδρομής που παρατίθεται στο Μέρος Α μελετάται ο εξέχων ρόλος των φυσικών πόρων στην λειτουργία της οικονομίας αλλά και στην ουσιαστική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Στο Μέρος Β της διπλωματικής εργασίας θα θέσουμε τις βάσεις της Οικονομικής του Περιβάλλοντος και θα ασχοληθούμε με την σύνδεση της κατανάλωσης φυσικών πόρων και ενέργειας με την τεχνολογική πρόοδο και την οικονομική ανάπτυξη. Στην συνέχεια εξετάζεται ο όρος βιωσιμότητα, οι σχετικές σχολές οικονομικής σκέψης που δημιουργήθηκαν καθώς και η ανάγκη, πλέον, για αποσύνδεση των φυσικών πόρων από την παραγωγή. Ακόμη, αναλύονται λεπτομερώς οι δείκτες που μας καταδεικνύουν την εν λόγω αποσύνδεση (Decoupling Index, Energy Intensity, Material Intensity) και παρατίθεται σχετικό case study αναφορικά με την σημαντικότητα του πληθυσμού στην προσπάθεια αυτή (Bithas and Kalimeris, 2018). Στο τέλος του Μέρους Β της διπλωματικής μελετάμε τον σημαντικότερο φυσικό πόρο «κίνησης» της οικονομίας: το πετρέλαιο. Στο Μέρος Γ εξετάζεται η μελέτη περίπτωσης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Αφού αρχικά γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή σχετικά με την σύνδεση της οικονομίας της με τους εκάστοτε κινητήριούς φυσικούς πόρους, γίνεται ανασκόπηση των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν. Στην συνέχεια εξετάζονται αναλυτικά, με διαγραμματική απεικόνιση για την περίοδο 1965 – 2010, τα εξής 9 μεγέθη: Α.Ε.Π Εισόδημα (κατά κεφαλήν Α.Ε.Π) Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Πρωτογενής Κατανάλωση Ενέργειας Ενεργειακή Ένταση Ενεργειακή Απόδοση Πληθυσμός Μέγεθος Νοικοκυριού Εκπομπές Διοξειδίου του Άνθρακα Τέλος, με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία θεωρούμε ως βασικότερους προσδιοριστικούς παράγοντες της Ενεργειακής Έντασης την ενεργειακή απόδοση – βελτίωση της τεχνολογίας και την στροφή της οικονομίας προς τις Υπηρεσίες, ειδικότερα τις Χρηματοοικονομικές και Διοικητικές Υπηρεσίες. Με χρήση της οικονομετρίας γίνεται προσπάθεια εντοπισμού του ποσοστού επίδρασης των εν λόγω προσδιοριστικών παραγόντων στον δείκτη της Ενεργειακής Έντασης των Η.Π.Α, όταν αυξάνονται κατά 1% έκαστος και επαλήθευσης της γενικότερης θεωρίας. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως τον Καθηγητή κ.Κωνσταντίνο Μπίθα για την καθοδήγησή του στο γνωσιακό αντικείμενο της Οικονομικής των Φυσικών Πόρων και την ανεκτίμητη επιστημονική καθώς και ψυχολογική υποστήριξη που μου παρείχε καθόλη την περίοδο εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας . Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω τον διδακτορικό φοιτητή κ.Παναγιώτη Δελή για τις πολύτιμες συμβουλές του στο οικονομετρικό κομμάτι της έρευνας αυτής.