Χωρικός σχεδιασμός σε αστικό περιβάλλον και υπαίθρου: εναλλακτικές στρατηγικές βιώσιμης ανάπτυξης, μελέτες περίπτωσης

Στόχος της εργασίας είναι να αποτυπώσει εναλλακτικές προτάσεις χωρικού σχεδιασμού τόσο σε περιβάλλον υπαίθρου όσο και σε αστικό περιβάλλον αναδεικνύοντας το ρόλο των οικοσυστημικών υπηρεσιών και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Συνεκτικός παράγοντας για την σύγκριση μεταξύ των δύο υπό μελέτη περιοχών είναι τα υδατορέματα και πώς αυτά μπορούν να ενταχθούν σε ένα πλαίσιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας. Πιο συγκεκριμένα, από την μία πλευρά η εργασία μελετά κατά πόσο εναλλακτικές στρατηγικές χωρικού σχεδιασμού μπορούν να εφαρμοστούν υπό τα πρίσμα της θεωρίας της “Ανθεκτικότητας” (Resilience) και της Αλληλέγγυας Κοινωνικής Οικονομίας σε περιβάλλον Υπαίθρου. Εστιάζουμε σε παρεμβάσεις χωρικού σχεδιασμού και προτάσεις οι οποίες θεωρούμε ότι μπορούν να συμβάλουν στην αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων της Υπαίθρου και παράλληλα στην δημιουργία οικονομιών κλίμακας ώστε να στηριχθεί η τοπική οικονομία και το εισόδημα των κατοίκων που διαβιούν σε μία ευρύτερη περιοχή από την ζώνη παρεμβάσεων που προτείνουμε. Η υπό εξέταση περιοχή είναι ο Φωκικός Κηφισός, κοιλάδα Αρχαίας Δωρίδας (Π.Ε Φθιώτιδας). Από την άλλη πλευρά, στο Αστικό Περιβάλλον η εστίαση είναι σε εναλλακτικές στρατηγικές χωρικού σχεδιασμού που αφορούν την διαχείριση και ανάδειξη των ρεμάτων Εσχατιάς και Ποδονίφτη με σκοπό την ενοποίηση ευρύτερων περιοχών πρασίνου και την διατήρηση της βιοποικιλότητας υπό το πρίσμα και της ¨πράσινης υποδομής» (green infrastructure). Στο πρώτο κεφάλαιο πραγματοποιείται μία εισαγωγή στους σκοπούς και τους στόχους της παρούσας εργασίας και αποτυπώνεται η διάρθρωση των ενοτήτων. Στο δεύτερο και τρίτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στη μεθοδολογική προσέγγιση και την επιλογή των δύο περιοχών μελέτης σε περιβάλλον υπαίθρου και αστικό περιβάλλον. Επίσης αναφερόμαστε στο θεωρητικό υπόβαθρο. Αναλύεται η έννοια της αλληλέγγυας Κοινωνικής Οικονομίας και εξετάζεται το Μοντέλο της Ανθεκτικότητας και ο Προσαρμοστικός Κύκλος του Holling. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται μία αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στις δύο ευρύτερες περιοχές εξέτασης την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και της Περιφέρεια Αττικής αντίστοιχα ενώ στο πέμπτο και έκτο κεφάλαιο πραγματοποιείται μία ανάλυση των συμπερασμάτων της επιτόπιας έρευνας και προτάσεις εναλλακτικών δράσεων χωρικού σχεδιασμού. Αυτό γίνεται με τη χρήση επιτόπιας έρευνας και σχετικού ερωτηματολογίου και η ανάλυση των απαντήσεων αναδεικνύει την ανάγκη διασύνδεση φύσης και πολιτισμού, ανάδειξης του φυσικού κάλλους μέσω πολιτιστικών διαδρομών για την προβολή της ιστορίας του συγκεκριμένου τόπου και την διασύνδεση του τρίπτυχου: ιστορία, πολιτισμός, διατροφή/τοπικά προϊόντα. Στο έβδομο κεφάλαιο προτείνουμε παρεμβάσεις χωρικού σχεδιασμού που αφορούν κατ’αναλογία το υποβαθμισμένο αστικό περιβάλλον, εστιάζοντας στη διαχείριση και ανάδειξη των ρεμάτων Εσχατιάς και Ποδονίφτη, εντός του λεκανοπεδίου της Αττικής. Σημειώνεται βεβαίως ότι για την δεύτερη μελέτη περίπτωσης δεν έγινε επιτόπια έρευνα.