Η επαγγελματική κοινωνικοποίηση των σωφρονιστικών υπαλλήλων και ο ρόλος τους στην άσκηση σωφρονιστικής πολιτικής

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει το ρόλο του φυλακτικού προσωπικού στηλειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος προκειμένου να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίοαντιλαμβάνονται τον ρόλο τους ως σωφρονιστικοί υπάλληλοι και εάν και κατά πόσο η στάσητους συμβάλλει στην κοινωνική επανένταξη των κρατουμένων. Το φυλακτικό προσωπικό απο-τελεί την πολυπληθέστερη επαγγελματική ομάδα του σωφρονιστικού συστήματος και έχει τηνιδιαιτερότητα της συχνής επαφής με τους κρατούμενους. Κατά συνέπεια, βρίσκεται στο επίκε-ντρο κάθε απόπειρας βελτίωσης των συνθηκών κράτησης και της μεταρρύθμισης του σωφρο-νιστικού συστήματος. Στόχος μας είναι να προσδιορίσουμε το βαθμό στον οποίο η στάση τωνσωφρονιστικών υπαλλήλων απέναντι στους κρατούμενους και τη σωφρονιστική πολιτική είναιαποτέλεσμα κοινωνικών – οικονομικών χαρακτηριστικών ή επαγγελματικής κοινωνικοποίη-σης, δηλαδή εμπειρίας, προσαρμογής και σχέσεων με τους συναδέλφους τους και τη διοίκηση.Ειδικότερα, εξετάζουμε από τη μία τον τρόπο με τον οποίο οι υπάλληλοι αντιμετωπί-ζουν τον ρόλο τους και τη συμβολή τους στην κοινωνική επανένταξη των κρατουμένων, καιαπό την άλλη τις ευθύνες οι οποίες προκύπτουν από την αποτυχία του θεσμού της φυλακής.Επιπλέον, η παρούσα μελέτη εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο διάφοροι παράγοντες επηρεά-ζουν τις απόψεις των σωφρονιστικών υπαλλήλων σε ό,τι αφορά την αντίληψή τους για την ποι-νή και την επανένταξη καθώς και τους λόγους για τους οποίους αισθάνονται ότι υποβαθμίζεταιο ρόλος τους και η κοινωνική αναγνώριση του επαγγέλματός τους. Με βάση τα εμπειρικά δε-δομένα που συγκεντρώθηκαν από ένα δείγμα 454 σωφρονιστικών υπαλλήλων από όλες τις κα-τηγορίες καταστημάτων κράτησης (Φεβρουάριος 2001 – Απρίλιος 2002), εξετάζουμε αρχικάτα κοινωνικά – δημογραφικά χαρακτηριστικά τους. Σε ένα δεύτερο στάδιο αναλύουμε τις επι-πτώσεις τόσο αυτών των κοινωνικών-οικονομικών χαρακτηριστικών όσο και των γενικών χα-ρακτηριστικών οργάνωσης της φυλακής, των πολιτικών παρεμβάσεων, του ρόλου των συνα-δέλφων και της διοίκησης, στην ανάπτυξη ορισμένων πρακτικών και στάσεων στην καθημερι-νότητα καθώς και στην γενικότερη σωφρονιστική πολιτική.Η προσέγγισή μας υιοθετεί τη συστημική προσέγγιση των οργανώσεων γιατί αυτή α-σχολήθηκε κυρίως με ζητήματα που αφορούν τη διατήρηση και την εξέλιξη των συστημάτωνκαθώς και με το νόημα και τον προσανατολισμό της κοινωνικής δράσης. Αντιμετωπίζουμε τηφυλακή ως μία οργάνωση που αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος απότο οποίο αντλεί τόσο το λόγο ύπαρξής της, όσο και τη δυνατότητα επιβίωσης και συνέχισηςτων δραστηριοτήτων της.