Το whistleblowing στην Ελλάδα με αφορμή την Ευρωπαϊκή Οδηγία 1937/2019: ευκαιρία για αλλαγή ή business as usual;

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα του whistleblowing και συνακόλουθα των whistleblowers, πλέον επονομαζομένων πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος ενόψει της πρόσφατης Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1937(εφεξής Οδηγία) που θεσπίζει τα ελάχιστα πρότυπα προστασίας για την οποία θα γίνει λόγος και κατωτέρω. Σκοπός της εργασίας είναι να ανασυνθέσει το πρόσωπο του whistleblower σχεδιάζοντας βήμα – βήμα έναν σύγχρονο ορισμό υπό την καθοδήγηση της Οδηγίας διά μέσου της οποίας θα σκιαγραφηθεί ο whistleblower. Συγκεκριμένα γίνεται μία προσπάθεια κατάστρωσης και σύνθεσης ενός ευρωπαϊκού σύγχρονου ορισμού για τον νεοπαγή θεσμό του whistleblowing στην Ελλάδα, μοναδικού και διακριτού από τον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος, φαινομένου αποποινικοποιημένου από τα στενά ποινικά δεσμά, αποσυνδεδεμένου επίσης, από την ποινική χροιά με την οποία οπλίζεται ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος. Σε αυτή την προσπάθεια ιχνηλάτησης ένα προς ένα των συστατικών στοιχείων με τα οποία εξοπλίζεται ο σύγχρονος θεσμός, θα εξεταστούν στο πρώτο και δεύτερο κεφάλαιο τα στοιχεία που στοιχειοθετούν την έννοια και το περιεχόμενο του whistleblowing, και θα διακριθεί από συναφείς θεσμούς και έννοιες και τρίτα πρόσωπα πάντα υπό το φως της Οδηγίας. Η Οδηγία θα αποτελέσει οδηγό στη σύνθεση του ορισμού και των επιμέρους στοιχείων που συναπαρτίζουν τον σύγχρονο whistleblower. Στο τρίτο κεφάλαιο θα γίνει μία σύντομη επισκόπηση των πλαισίων προστασίας στις διάφορες έννομες τάξεις αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον ρόλο που επιτέλεσαν οι Κοινωνίες των Πολιτών (ΚτΠ) σε ορισμένες έννομες τάξεις, αλλά και στην καινοτόμο πολυεπίπεδη προστασία που εισφέρει η Οδηγία. Στο δε τέταρτο κεφάλαιο ως απόρροια των ανωτέρω κεφαλαίων στοιχειοθέτησης ενός ορισμού με τα συνοδευτικά μέσα προστασίας του, θα αναδυθεί η σημασία αυτού του θεσμού μες από το δίπολο μυστικότητας και διαφάνειας, άλλως λογοδοσίας με αναφορές στο δικαίωμα για πρόσβαση στην πληροφορία (FOI). Θα προταθεί, τέλος, από την γράφουσα μία μερικότερη διάκριση του θεσμού για την κατανόηση αυτού του εξαιρετικά νεοφυούς εργαλείου.