Προκλήσεις από την διαχείριση μαζικών μεταναστευτικών ροών σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην εποχή του COVID-19: η περίπτωση των εξωτερικών συνόρων της Ελλάδας

Ο σκοπός της εργασίας είναι η θεωρητική και αναλυτική προσέγγιση του μεταναστευτικού ζητήματος στον ελλαδικό και κατ΄επέκταση στον ευρωπαϊκό χώρο στην εποχή της πανδημίας του COVID-19, η οποία ταλανίζει με δυσμενέστατες συνέπειες ολόκληρη την ανθρωπότητα. Στο πρώτο μέρος με τίτλο: «Μεταναστευτικό ζήτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην εποχή του COVID-19» αναλύεται ο αντίκτυπος της πανδημίας στην κατάσταση των μεταναστών και προσφύγων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα, επιχειρείται ανάλυση και καταγραφή του αντίκτυπου των σχετικών με το COVID-19 μέτρων στα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών και των προσφύγων στην Ε.Ε. Επίσης, γίνεται αναφορά στην ενδιαφέρουσα θεματική της εφαρμογής των διεθνών υποχρεώσεων των κρατικών οντοτήτων όσον αφορά την διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περιόδους κρίσεων. Εν συνεχεία, εξετάζονται οι συνέπειες του κλεισίματος των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. στην διαδικασία των αιτήσεων ασύλου και πραγματοποιείται μία ευσύνοπτη και περιεκτική καταγραφή των πολιτικών των κρατών μελών για την αντιμετώπιση του COVID-19 στους μεταναστευτικούς και προσφυγικούς πληθυσμούς. Παράλληλα, αναλύεται ο αντίκτυπος της πανδημίας στις άδειες παραμονής των μεταναστών, στον τομέα της εργασίας, της πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη και σε παροχή στέγασης με παράλληλη κατάθεση βελτιωτικών προτάσεων της υφιστάμενης κατάστασης. Τέλος, το α΄ μέρος ολοκληρώνεται με την ανάπτυξη του προβληματισμού στο κατά πόσον η πανδημία μπορεί να αποτελέσει πρόκληση για την εφαρμογή της αρχής της αλληλεγγύης στην Ε.Ε. και με ανάλυση των κύριων σημείων του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και του Ασύλου. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας με τίτλο: «Η κατάσταση των μεταναστών στην Ελλάδα στην εποχή του COVID-19» παρουσιάζεται η κατάσταση των μεταναστών στην Ελλάδα στα χρόνια της πανδημίας και αναλύονται οι δράσεις της ελληνικής πολιτείας για την προάσπιση της υγείας και των εννόμων συμφερόντων τους. Παράλληλα, αναλύονται χαρακτηριστικές υποθέσεις παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων υπηκόων τρίτων χωρών από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) και Δικαστηρίου Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ). Στο τρίτο μέρος της εργασίας με τίτλο: « Οι κοινές προκλήσεις για την Ευρώπη και την Ελλάδα» αναδεικνύονται οι σημαντικές προκλήσεις με τις οποίες έρχονται αντιμέτωπες τόσο η Ευρώπη όσο και η Ελλάδα. Συγκεκριμένα, γίνεται ανάλυση της πρόκλησης της ένταξης των μεταναστών και προσφύγων στην ευρωπαϊκή και ελληνική κοινωνία και στους τρόπους που μπορεί να επιτευχθεί μέσω των πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων και χρηματοδοτικών εργαλείων. Επίσης, περιγράφεται η αναγκαιότητα ύπαρξης και διαφύλαξης του δικαιώματος για ίση πρόσβαση στην εργασία, προκειμένου να πετύχουν την επιβίωσή τους σε αυτές τις δύσκολες συγκυρίες. Παράλληλα, θίγονται τα αξιοσημείωτα ζητήματα της πρόσβασης των μεταναστών στην εκπαίδευση, σε δομές υγειονομικής περίθαλψης και σε εξασφάλιση στέγασης. Τέλος, η παρούσα εργασία ολοκληρώνεται με τον επίλογο και την αναφορά γενικότερων συμπερασμάτων μέσω κατάθεσης προτάσεων. Λέξεις-κλειδιά: Μετανάστης, πρόσφυγας, Ευρωπαϊκή Ένωση, Ελλάδα, COVID-19, πρόκληση, εργασία, υγεία, εκπαίδευση, στέγαση.