Η ένταξη/ενσωμάτωση των μεταναστών δεύτερης γενιάς στην ελληνική κοινωνία: πρόσβαση στην υγεία, στην παιδεία, στην εργασία

Η παρούσα εργασία έχει στόχο να μελετήσει τη δυνατότητα ένταξης των παιδιών μεταναστών που ζουν στην Ελλάδα. Η Ελλάδα που παραδοσιακά αποτελούσε χώρα αποστολής μεταναστών, τη δεκαετία του 1980-1990 μετατρέπεται σε χώρα υποδοχής μεταναστών, δεχόμενη αυξημένες μεταναστευτικές εισροές. Κλήθηκε να διαχειριστεί αυξημένες μεταναστευτικές εισροές χωρίς να έχει διαμορφώσει μέχρι τότε την κατάλληλη πολιτική ένταξης των μεταναστών. Μερικές δεκαετίες αργότερα, στην Ελλάδα ζουν τα παιδιά αυτών των μεταναστών. Πρόκειται για τη λεγόμενη «δεύτερη γενιά μεταναστών». Αν και βιβλιογραφικά υπάρχει πλήθος ερευνών σχετικά με τους μετανάστες πρώτης γενιάς, εντούτοις διαπιστώνεται έλλειμμα ερευνητικών δεδομένων σχετικών με τη δεύτερη γενιά μεταναστών. Για τους σκοπούς αυτούς, γίνεται προσπάθεια διερεύνησης και αποτύπωσης της πρόσβασής τους σε βασικούς τομείς της κοινωνικής ζωής, συγκεκριμένα της υγείας, της παιδείας και της εργασίας. Η παρούσα εργασία διακρίνεται σε δύο μέρη, στο θεωρητικό και στο ερευνητικό. Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό και εννοιολογικό πλαίσιο της ένταξης και των σχετικών με αυτή θεωριών και αποτυπώνονται καλές πρακτικές που ακολουθούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η κατάσταση στην Ελλάδα. Ειδικότερα, αναδεικνύεται η διαμόρφωση και η εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου της μετανάστευσης. Έπειτα, παρουσιάζεται η πρόσβαση των μεταναστών δεύτερης γενιάς στους τομείς της υγείας, της παιδείας και της εργασίας σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται η ποιοτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε, λαμβάνοντας εννιά συνεντεύξεις από μετανάστες δεύτερης γενιάς. Διαπιστώνεται πως τα παιδιά δεύτερης γενιάς είναι σε μεγάλο βαθμό ενταγμένα στην ελληνική κοινωνία, σε σύγκριση με τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι γονείς τους. Το νομοθετικό πλαίσιο έχει βελτιωθεί. Ωστόσο, υπάρχει χρέος για καλύτερες ενταξιακές πολιτικές προς το βέλτιστο συμφέρον αυτών των παιδιών που θα αποτελέσουν τους μελλοντικούς πολίτες αυτού του κράτους.