Οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ: η Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων

Το θέμα της παρούσας εργασίας είναι οι διατλαντικές εμπορικές σχέσεις με ιδιαίτερη εστίαση στην υπό διαπραγμάτευση εμπορική συμφωνία, την Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων –TTIP. Η εργασία μελετά το πολυσχιδές και πολυεπίπεδο πλαίσιο των διατλαντικών εμπορικών σχέσεων ως αναπόσπαστου παράγοντα ευημερίας στις δυο πλευρές του Ατλαντικού αλλά και του τρόπου που λειτουργεί και εξελίσσεται το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Η εργασία σκοπό έχει να επισημάνει την σημασία σύναψης μιας διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας όπως η TTIP για δύο πολύ σημαντικούς λόγους. Πρώτον, για να διασφαλιστεί η μελλοντική ευημερία των οικονομιών των δύο εταίρων μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο και ανταγωνιστικό παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον και δεύτερον, γιατί η εν λόγω συμφωνία μπορεί να αποτελέσει την συμφωνία - αναφοράς για το περιεχόμενο νέων συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου αλλά και την βάση της πολυμερούς εμπορικής συνεργασίας του μέλλοντος. Στο α’ κεφάλαιο μελετάται η εξελικτική πορεία της διατλαντικής εμπορικής σχέσης ήδη από τα πρώτα βήματα της. Στο β’ κεφάλαιο αναλύεται το πολύπλοκο πλαίσιο των διατλαντικών ανταλλαγών και αναδεικνύεται ο βαθμός αλληλεξάρτησης των δύο οικονομιών μέσα στο ευρύτερο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Ως μελέτη περίπτωσης της διατλαντικής εμπορικής εταιρικής σχέσης, εξετάζεται η TTIP, η σημαντικότερη, ίσως, εμπορική συμφωνία που έχει τεθεί υπό διαπραγμάτευση στο διεθνές οικονομικό και εμπορικό σύστημα. Η εργασία καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα: η σχέση των δύο εταίρων διακρίνεται τόσο από την διάσταση του ανταγωνισμού, όσο και της συνεργασίας, με πολιτικές και οικονομικές εκφάνσεις που δεν γίνονται πάντα διακριτές καθώς συχνά η μια διεισδύει στην άλλη και αποτελούν ένα ενιαίο, αδιάσπαστο σύνολο. Το μέγεθος και η σημασία τους, ως οι μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις αλλά και ως οι περισσότερο αναπτυγμένες οικονομίες, τις υποχρεώνει να λαμβάνουν υπόψη η μία την άλλη. Η TTIP, είναι μια εμπορική συμφωνία η οποία υπερβαίνει κατά πολύ το στενά οικονομικό και εμπορικό πλαίσιο. Διεισδύει στον χώρο των εργασιακών, της ασφάλειας τροφίμων, του περιβάλλοντος, του δημόσιου τομέα, των προσωπικών δεδομένων και της επίλυσης των επενδυτικών διαφορών. Επιπλέον, επιδιώκει την ανάκτηση της ηγεμονικής θέσης των δημιουργών της στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, δημιουργώντας ένα γεωστρατηγικό χώρο ενιαίων κανόνων. Οι αντιδράσεις, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ποικίλες, τόσο από τους εμπορικούς δρώντες όσο και από την κοινωνία των πολιτών καθώς πιστεύεται ότι απειλούνται κεκτημένα δικαιώματα σε διάφορα πεδία, όπως των εργασιακών, της ασφάλειας τροφίμων, του περιβάλλοντος, του δημόσιου τομέα. Εάν η συμφωνία ολοκληρωθεί θα σημάνει μια νέα εποχή για την παγκόσμια εμπορική συνεργασία, καθώς θα αποτελέσει τη συμφωνία - αναφορά για το περιεχόμενο των μελλοντικών συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου.