Δεξιός εξτρεμισμός και λαϊκισμός στις εθνικές εκλογές του 2012: Ανάλυση του προγραμματικού λόγου της Χρυσής Αυγής και του ΛΑ.Ο.Σ.

Η παρούσα εργασία μελετά τις προγραμματικές θέσεις σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής και αναλύει τον πολιτικό λόγο της άκρας δεξιάς, στο συγκριτικό πλαίσιο δύο διακριτών εκδοχών της: του δεξιού εξτρεμισμού, που εκπροσωπείται από τη Χ.Α., και του δεξιού λαϊκισμού/λαϊκιστικής ριζοσπαστικής δεξιάς, που εκπροσωπείται από τον ΛΑ.Ο.Σ. Ταυτόχρονα αναζητά συγκλίσεις και αποκλίσεις τόσο στις θέσεις όσο και στην ρητορική των δύο κομμάτων. Το θεωρητικό πλαίσιο αντλείται από την Κριτική Ανάλυση Λόγου (Κ.Α.Λ.) ενώ τα ειδικότερα μεθοδολογικά εργαλεία προέρχονται από το ρεύμα της Λογοϊστορικής Προσέγγισης (Λ.Ι.Π.). Πεδίο εφαρμογής της ανάλυσης αποτελεί το επίσημο πρόγραμμα που εξέδωσαν τα δύο κόμματα για τις διπλές εθνικές εκλογές του 2012, οι οποίες διεξήχθησαν σε περιβάλλον σφοδρής οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης. Από την ανάλυση των δύο κομματικών μανιφέστων, καθίσταται σαφές ότι τα δύο κόμματα, ακολουθώντας τις στρατηγικές λόγου ονομάτισης και κατηγόρησης κατασκευάζουν έναν ριζικό διαχωρισμό ανάμεσα στον εαυτό τους και τα μέλη της ομάδας τους και όσους δεν είναι μέλη της ομάδας αυτής, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα μια θετική αναπαράσταση για τον εαυτό τους και μία αρνητική για τους άλλους. Ο διαχωρισμός αυτός θεμελιώνεται πάνω στην ιδέα του έθνους, της πατρίδας και του λαού. Οι στρατηγικές ονομάτισης και κατηγόρισης, εξάλλου, αποτελούν τη βάση για την επιχειρηματολογική στρατηγική και την ανάπτυξη των επιχειρημάτων των δύο κομμάτων τα οποία αρθρώνονται κυρίως γύρω από τους τόπους της απειλής και της ευθύνης. Οι βασικές θέσεις των κομμάτων στους υπό εξέταση τομείς πολιτικής συγκλίνουν και οι ομοιότητες είναι πολύ περισσότερες από τις όποιες διαφοροποιήσεις. Οι προγραμματικές συγκλίσεις, ωστόσο, δεν αντικατοπτρίζονται πάντα εμφανώς στον προεκλογικό τους λόγο. Αυτό γιατί ενώ η εθνικιστική, κινδυνολογική, ρατσιστική και κατά του κατεστημένου ρητορική, αποτελεί κοινό γνώρισμα των δύο κομμάτων, η Χ.Α. εκφράζει τις θέσεις της απερίφραστα, χρησιμοποιώντας ανάλογα λεκτικά μοτίβα, ενώ ο ΛΑ.Ο.Σ. δεν χρησιμοποιεί τόσο ανοιχτή γλώσσα, με αποτέλεσμα τα μεταδιδόμενα μηνύματα να παρεισφρύουν στο κείμενο υπόρρητα.