Χρηματοοικονομική ανάλυση Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) : η περίπτωση του Δήμου Πεντέλης 2012-2016

Τα οικονομικά της τοπικής αυτοδιοίκησης περιλαμβάνουν αρκετές ιδιαιτερότητες, παρουσιάζοντας διαφορές από τα οικονομικά των επιχειρήσεων και εμφανίζοντας περίπλοκα σημεία λόγω της πολυπλοκότητας της δημόσιας διοίκησης εν γένει. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάλυση των θεμελιωδών στοιχείων των οικονομικών της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενόψει μάλιστα του πρόσφατου νόμου 3852/2010 που επέφερε αλλαγές για τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και η θεώρηση των οικονομικών ενός δήμου στην ελληνική πραγματικότητα. Εν είδει εισαγωγής, γίνεται ένταξη της τοπικής αυτοδιοίκησης στο διοικητικό πλαίσιο της χώρας μας, σύντομη ιστορική αναδρομή του θεσμού στην Ελλάδα και αναφορά στις πιο σημαντικές αλλαγές που επέφερε ο ν.3852/2010, γνωστός ως «Πρόγραμμα Καλλικράτης», στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. Στο πρώτο μέρος της ανάλυσης, αναπτύσσεται το πλαίσιο όλων των στοιχείων που αφορούν τα οικονομικά της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αρχικά, περιλαμβάνονται τα πιο σημαντικά στοιχεία των οικονομικών της τοπικής αυτοδιοίκησης του προγενέστερου νόμου 3463/2006. Κορμό της εργασίας αποτελούν τα οικονομικά στοιχεία των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης βάσει του ν.3852/2010, ήτοι οι κεντρικοί αυτοτελείς πόροι, η φορολογική δημοσιονομική αποκέντρωση, το ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης, η διαδικασία δανειοδότησης, ο προγραμματισμός, ο προϋπολογισμός και η οικονομική διαχείριση των δήμων, ο έλεγχος και η διαφάνεια, το πρόγραμμα «ΕΛΛ.Α.Δ.Α» και το περιφερειακό ταμείο ανάπτυξης. Εν συνεχεία, αναλύονται τα ίδια έσοδα καθώς και τα λοιπά έσοδα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Επίσης, περιλαμβάνονται στοιχεία για την έννοια, το περιεχόμενο και τις αρχές που διέπουν τον προϋπολογισμό στους Ο.Τ.Α. Λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει η Οικονομική Επιτροπή τόσο για τους δήμους όσο και για τις περιφέρειες, αναλύονται στη συνέχεια, οι αρμοδιότητες, η συγκρότηση και η λειτουργία του οργάνου. Ακόμη, γίνεται εκτενής ανάλυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας των Ο.Τ.Α. λόγω της σημασίας της. Τέλος, δε θα μπορούσε να μην περιληφθεί η χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από Ευρωπαϊκά Προγράμματα. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας, αναλύεται η περίπτωση του Δήμου Πεντέλης, ως παράδειγμα ελληνικού δήμου, για να διαφανεί πως ένας δήμος διαχειρίζεται τα οικονομικά του, κατόπιν του ν.3852/2010. Για το λόγο αυτό, γίνεται χρηματοοικονομική ανάλυση με τη χρήση εννέα αριθμοδεικτών για τα έτη 2012-2016, βάσει των δημοσιευμένων οικονομικών καταστάσεων του εν λόγω δήμου. Επίσης, περιλαμβάνεται πρόβλεψη χρεοκοπίας για το δήμο με το μοντέλο του Altman. Στο τέλος της εργασίας, περιλαμβάνονται συμπεράσματα του γράφοντος που προέκυψαν κατά την εκπόνηση της παρούσας και αφορούν την αποτίμηση των αλλαγών που επέφερε ο νόμος 3852/2010 καθώς και κάποιες γενικότερες προτάσεις.