Η ένταξη των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο πλαίσιο του γενικού σχολείου: η περίπτωση παιδιών με αυτισμό

Η παρούσα ερευνητική εργασία έχει ως στόχο να αναδείξει αν και πως εντάσσονται οι μαθητές με αυτισμό στην μαθησιακή διαδικασία και στις κοινωνικές σχέσεις που αναπτύσσονται στο γενικό σχολείο. Χωρίζεται σε δυο ευδιάκριτα μέρη. Στο θεωρητικό μέρος μέσω της βιβλιογραφικής επισκόπησης, πραγματοποιείται μια ιστορική αναδρομή στην διαταραχή του «αυτισμού» καθώς και στο νομοθετικό πλαίσιο που αφορά την ειδική αγωγή στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, αναδεικνύονται τα συμπτώματα του αυτισμού σύμφωνα με την επίσημη διάγνωση στο DSM-IV. Μετέπειτα, διαγράφονται τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον αυτισμό∙ η δυσκολία της κοινωνικοποίησης και η νοητική υστέρηση. Τελειώνοντας το θεωρητικό μέρος ακολουθούν έρευνες που σχετίζονται με το δίλημμα ειδικό ή γενικό σχολείο για τους αυτιστικούς μαθητές, αλλά και ποιες είναι οι πρακτικές διδασκαλίας που βοηθούν την ομαλή ένταξή τους. Έπεται το μεθοδολογικό μέρος της έρευνας που σχετίζεται με την ποιοτική προσέγγιση. Για τη διεξαγωγή των αποτελεσμάτων χρησιμοποιήθηκε ένας συνδυασμός μεθοδολογικών εργαλείων που περιλαμβάνει συμμετοχική παρατήρηση αυτιστικών μαθητών, συνεντεύξεις εκπαιδευτικών γενικής και ειδικής αγωγής, αλλά και ανάλυση ιχνογραφιών. Τα ερευνητικά ερωτήματα τα οποία καταβάλλεται προσπάθεια να απαντηθούν σχετίζονται με το ποιο είναι το γνωστικό και συμπεριφορικό προφίλ ενός μαθητή με αυτισμό, ποιες είναι οι σχέσεις που αναπτύσσει (φιλίες, συγκρούσεις κ. α), ποιες μεθόδους διδασκαλίας χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί ειδικής αλλά και γενικής αγωγής για να ενταχθούν οι συγκεκριμένοι μαθητές, καθώς και ποιες είναι οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την φοίτηση των μαθητών στο γενικό ή στο ειδικό σχολείο. Ακολουθούν τα συμπεράσματα της έρευνας σχετικά με την ένταξη των μαθητών με αυτισμό στο γενικό σχολείο. Τέλος, η παρούσα εργασία ολοκληρώνεται με τον προβληματισμό, αν το παρόν ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ευνοεί τον κοινωνικό αποκλεισμό, καθώς κι αν τελικά εντάσσει «τους διαφορετικούς» ή τους περιθωριοποιεί.