Ρητές και άρρητες αντιστάσεις στις πολιτικές ισότητας: το παράδειγμα των στατιστικών δεδομένων για την έμφυλη βία στην Ελλάδα

Το ξέσπασμα της πανδημίας covid-19 έφερε στην επιφάνεια και μια «σκιώδη πανδημία» (UN WOMEN, 2021), εκείνη της βίας κατά των γυναικών. Η ορατότητα που απέκτησε το φαινόμενο ήταν μεγάλη τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι έμφυλες σχέσεις εξουσίας και τα κοινωνικά στερεότυπα δεν επιτρέπουν την πλήρη αποτύπωση των χαρακτηριστικών του φαινομένου, καθώς τα περισσότερα θύματα έμφυλης βίας δεν καταγγέλλουν τη βία που έχουν δεχτεί, με έναν από τους κυριότερους λόγους να αποτελεί η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους επίσημους κρατικούς φορείς επιβολής του νόμου. Η καταγραφή, συλλογή και ανάλυση στατιστικών δεδομένων για την έμφυλη βία αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εξειδικευμένων παρεμβάσεων για την καταπολέμηση του φαινομένου. Παράλληλα, η ευρύτερη νοηματική πλαισίωση ενός κοινωνικού προβλήματος οδηγεί και σε συγκεκριμένες αναπαραστάσεις του φαινομένου (Bacchi, 1999). Έτσι, η παρούσα εργασία εκκινώντας από την θεωρία του Foucault αναφορικά με τις σχέσεις εξουσίας, μελετά τις αναπαραστάσεις μέρους των πολιτικών ισότητας που έχουν εφαρμοστεί στο ευρωπαϊκό επίπεδο, εστιάζοντας στις πολιτικές αντιμετώπισης της έμφυλης βίας στην Ελλάδα, αλλά και μέρος των αντιστάσεων που ανακύπτουν στη διαδικασία εφαρμογής πολιτικών ισότητας των φύλων. Εννοιολογώντας, δηλαδή, την αντίσταση ως εγγενή της εξουσίας, μελετάται η πατριαρχική αντίθεση απέναντι στην εφαρμογή φεμινιστικών στόχων (Lombardo and Mergaert, 2013). Στο ερευνητικό μέρος της παρούσας εργασίας εξετάζεται ένα μέρος των αντιστάσεων που αναδύονται στην προσπάθεια εφαρμογής μιας πολιτικής ισότητας για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας στην Ελλάδα, εστιάζοντας στο πεδίο της συλλογής διοικητικών στατιστικών δεδομένων για το φαινόμενο. Μέσα από τον συνδυασμό θεματικής ανάλυσης, αυτοεθνογραφίας και ανάλυσης λόγου, εξετάζονται οκτώ ημι-δομημένες συνεντεύξεις με πληροφορήτριες-κλειδιά στο πεδίο και επιχειρείται η ανάδειξη των χαρακτηριστικών των αντιστάσεων που παρατηρήθηκαν στα πλαίσια εφαρμογής της υποχρέωσης για τη συλλογή και διάχυση στατιστικών δεδομένων για την ενδοοικογενειακή βία στην Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 11 της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Ν. 4531/2018).