Κοινωνική γεωγραφία της πείνας στην Ελλάδα της Κατοχής (1941-1944): η δημογραφική συμπεριφορά του ελληνικού πληθυσμού και τα θύματα της πείνας

Καθώς στη συλλογική μνήμη η θνησιμότητα από πείνα στην διάρκεια της Κατοχής (1941-1944) είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Αθήνα, η παρούσα διατριβή αναδεικνύει το φαινόμενο της θνησιμότητας από πείνα στην επαρχία και αποδεικνύει πως οι θάνατοι από πείνα δεν ήταν φαινόμενο που έπληξε μόνο την Πρωτεύουσα. Αναζητώντας, καταγράφοντας και αναδεικνύοντας τα θύματα της πείνας στην ελληνική επαρχία δίνεται απάντηση στο ερώτημα που μέχρι πρόσφατα δίχαζε τους ιστορικούς σε ποιο βαθμό αυτή πείνασε και θρήνησε θύματα εξαιτίας της πείνας. «Που, πότε, πόσοι, ποιοι και γιατί πέθαναν από πείνα στην ελληνική επαρχία;». Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο πρωταρχικό αυτό ερώτημα, αποδελτιώθηκαν οι ληξιαρχικές εγγραφές 53 Δήμων και Κοινοτήτων της ελληνικής επαρχίας, με την ανάλυση και σύγκριση των μεταξύ τους στοιχείων παράλληλα με την μελέτη πλούσιου πρωτογενούς αρχειακού υλικού να οδηγεί στην κατανόηση της δημογραφικής συμπεριφοράς του πληθυσμού τους. Διευκρινίζεται πως προκειμένου να προσεγγίσουμε με περισσότερη ακρίβεια την αλήθεια σχετικά με τα θύματα της πείνας, προτιμήθηκε η διαμήκης παρακολούθηση των ληξιαρχικών εγγραφών θανάτου και όχι η δειγματοληπτική μέθοδος, επιλογή άλλωστε που διευκόλυνε το σύντομο χρονικό ανάπτυγμα (1941-1944).Στον Α΄ Τόμο αναβιώνουν οι δραματικές αλλαγές που επέφερε η Κατοχή στην ζωή των ανθρώπων η οποία μετατρέπεται σε αγώνα για επιβίωση, ενώ στον Β΄ Τόμο παρουσιάζεται η δημογραφική αποτύπωση της πείνας και η επίδραση της στα θεμελιώδη δημογραφικά συμβάντα (θάνατοι, γεννήσεις, γάμοι). Από την έρευνα διαπιστώθηκε πως η πείνα υπήρξε βασικός συντελεστής διαμόρφωσης της δημογραφικής συμπεριφοράς του πληθυσμού στην Κατοχή και επιπλέον μελετήθηκε η επίδραση της στη ψυχολογία του πλήθους και οι κοινωνικές συνέπειες που επέφερε. Τέλος, η διατριβή παρουσιάζει το «φύλο» της θνησιμότητας από πείνα στην ελληνική επαρχία και το «προφίλ» των θυμάτων της πείνας επισημαίνοντας πως τόσο κατά την διεξαγωγή της έρευνας, όσο και κατά την συγγραφή της μελέτης ήταν κυρίαρχη η πεποίθηση πως μελετώνται όχι νούμερα, αλλά ανθρώπινες απώλειες. Και επιπλέον, πως ο αριθμός των θυμάτων της πείνας δεν είναι απόλυτος, παρά μόνο ενδεικτικός ο οποίος προέκυψε από ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού της ελληνικής επαρχίας.