Η πορεία μετασχηματισμού της δομής και της οργανωσιακής κουλτούρας των Ενόπλων Δυνάμεων σκανδιναβικών κρατών από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στον 21ο αιώνα (Φινλανδία και Νορβηγία): μαθήματα και επισημάνσεις

Από το τέλος του Β’ΠΠ η Νορβηγία αναθεώρησε την πολιτική της ουδετερότητας και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ, ενώ η Φινλανδία, λόγω της εγγύτητας με την ΕΣΣΔ, παρέμεινε ουδέτερη υπό το καθεστώς της «φινλανδοποίησης». Η παραδοσιακή δομή των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) και των δύο χωρών βασιζόταν στη μεγάλη εφεδρεία, προσανατολισμένη στα βόρεια σύνορα τους, πράγμα που φανερώνει τη διαρκή ανησυχία τους λόγω της Σοβιετικής και αργότερα Ρωσικής απειλής. Το αμυντικό δόγμα της Φινλανδίας βασιζόταν στην αρχή της περιφερειακής άμυνας και στη μεγάλη εκπαιδευμένη εφεδρεία της, πιστεύοντας ότι έπρεπε να αντιμετωπίσει μόνη της μια πιθανή επίθεση. Αντίθετα, το αντίστοιχο δόγμα της Νορβηγίας προέβλεπε άμυνα και επιβράδυνση του εχθρού από βόρεια, μέχρι να φτάσουν οι συμμαχικές ενισχύσεις. Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο η απειλή της Ρωσίας υποχρέωνε τη Φινλανδία να διατηρεί το παρωχημένο δόγμα της περιφερειακής άμυνας, ενώ η ανάγκη για οικοδόμηση μιας δυτικής ταυτότητας την οδήγησε να συμμετέχει σε διεθνείς επιχειρήσεις χειρισμού κρίσεων. Αντίθετα η Νορβηγία ανέλαβε έναν πολύ ενεργό επιχειρησιακό ρόλο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και των διεθνών επιχειρήσεων. Και οι δύο χώρες σταδιακά εκσυγχρονίστηκαν και έχουν καταφέρει σήμερα να διαθέτουν ΕΔ οργανωμένες σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα, ικανές για διεξαγωγή κάθε είδους συμβατικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, ενώ με την ενεργή συμμετοχή τους σε διεθνείς επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων αναβαθμίζουν τον ρόλο τους διεθνώς. Οι μετεξελιγμένη αμυντική πολιτική της Φινλανδίας και της Νορβηγίας υποχρέωσε σε μετασχηματισμό τη δομή και την οργανωσιακή κουλτούρα των ΕΔ τους, ώστε να ανταποκρίνονται στη νέα τους αποστολή. Συγκεκριμένα, προχώρησαν σε μικρότερη και πιο ευέλικτη δομή δυνάμεων αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας και υιοθέτησαν νέες τακτικές και σύγχρονη τεχνολογία, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα με τις συμμαχικές δυνάμεις. Τέλος, έφεραν αλλαγές στην εκπαίδευση και στη σύνθεση του προσωπικού των ΕΔ με την αύξηση των επαγγελματιών και τη στράτευση των γυναικών.