Πολιτειακή αγωγή για πρόσφυγες: η συμβολή της πολιτειακής αγωγής στην πολιτική, πολιτισμική, ψυχοκοινωνική και υγειονομική ένταξη στην Ελλάδα

Η μετανάστευση και το προσφυγικό τα τελευταία, χρόνια έχει διαμορφώσει μία νέα κατάσταση στο εσωτερικό πολλών χωρών, ανάμεσα στις οποίες είναι και η Ελλάδα. Ένας σημαντικός τομέας που παρέχουν τόσο το κράτος, όσο και οι ΜΚΟ, είναι η εκπαίδευση των προσφύγων. Η εκπαίδευση των προσφύγων επικεντρώνεται κυρίως στην παροχή μαθημάτων γλωσσομάθειας, χωρίς όμως την ουσιαστική εκπαίδευση τους, με στόχο την ένταξη στη χώρα υποδοχής. Έτσι, προκύπτει η ανάγκη να διερευνηθεί η χρησιμότητα ενός προγράμματος πολιτειακής αγωγής. Στον ευρύτερο ορισμό της, η πολιτειακή παιδεία, σημαίνει όλες τις διαδικασίες που επηρεάζουν τις πεποιθήσεις, τις δεσμεύσεις, τις δυνατότητες και τις ενέργειες των ανθρώπων ως μέλη ή μελλοντικά μέλη των κοινοτήτων. Για να περάσουμε από την παροχή πρωτοβάθμιων υπηρεσιών, σε όλους τους τομείς, σε υψηλοτέρα επίπεδα υπηρεσιών (όπως την απόκτηση πολιτικής κουλτούρας, κοινωνικοποίησης, ευρύτερης συμμετοχής και εκλογής εναλλακτικών επιλογών-στάσεων ζωής) τα εκπαιδευτικά προγράμματα θα ήταν σκόπιμο να μην επικεντρώνονται μόνο στην γλωσσομάθεια, αλλά να μεταβούν σε ανώτερα εκπαιδευτικά επίπεδα και στη παροχή μαθημάτων πολιτειακής, πολιτικής αγωγής. Κατά τη διάρκεια της παρούσας μελέτης, προκύπτει η πανδημία COVID-19. Σε παγκόσμια επίπεδο η πολιτική ηγεσία δυσκολεύεται σε μεγάλο βαθμό να αντιμετωπίσει τα εμπόδια των προσφύγων κατά την πρόσβαση στις υγειονομικές υπηρεσίες. Όσο αφορά την Ελληνική περίπτωση οι ευάλωτες ομάδες έχουν δυσκολία στην εφαρμογή των υγειονομικών μέτρων. Η παρούσα έρευνα εξετάζει τη δυνατότητα και τη σημαντικότητα ενός μοντέλου πολιτειακής παιδείας στους πρόσφυγες για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Χορηγήσαμε ερωτηματολόγιο στην ομάδα στόχου και εξετάζουμε τρόπους ενσωμάτωσης των προσφύγων, μέσω ενός μοντέλου πολιτειακής αγωγής και διερευνούμε τα πιθανά θετικά αποτελέσματα αυτού για την εγχάραξη μια πολιτικής ενσωμάτωσης. Με αφορμή την υγειονομική κρίση στην έρευνα προσθέτουμε ερωτήσεις και εξετάζουμε την αναγκαιότητα εκπαίδευσης των προσφύγων για την ορθή χρήση υπηρεσιών υγείας με στόχο την ενίσχυση τους, καθώς θεωρούμε επιστημονικά ενδιαφέρον να συνδράμουμε και στον Τομέα της υγείας, με αφορμή την έκτακτη υγειονομική κρίση. Για την ανάλυση των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε ένας αλγόριθμος μηχανικής μάθησης γραμμικής παλινδρόμησης. Τα πιο κύρια ευρήματα της μελέτης αποτελούν ότι η χρήση ενός μοντέλου πολιτειακής αγωγής θα βοηθήσει στην κατανόηση των νόμων, στη συμμετοχή σε εκλογικές διαδικασίες, σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής μακριά από σκοταδιστικές αντιλήψεις και ακραίες θέσεις, στην διαμόρφωση πολιτικής ταυτότητας, στην ισότητα φύλων, στην απόκτηση εθνικής κουλτούρας, στην προάσπιση δημοκρατικών θεσμών, στην ορθή χρήση δημόσιων υπηρεσιών και διαδικασιών και στην ουσιαστική ενσωμάτωση. Ως προς τη χρήση των υπηρεσιών υγείας, θα βοηθήσει στην ορθή εφαρμογή των μέτρων και θα ξεπεραστεί το γλωσσικό εμπόδιο που αντιμετωπίζούν οι μειονότητες στις υπηρεσίες υγείας. Αναλύοντας τα ευρήματα σε όλα τα επίπεδα και μέσα από το πρίσμα του πιθανού μέλλοντος των προσφύγων, αυτή η μελέτη συνεισφέρει στο κομμάτι της πολιτειακής εκπαίδευσης. Επίσης, στα πλαίσια της μελέτης μας συστάθηκαν προτάσεις για την καλύτερη διαχείριση της πανδημίας στο προσφυγικό πληθυσμό από τα αρμόδια Υπουργεία και αναδύθηκε η αναγκαιότητα ενός προγράμματος αγωγής στον Τομέα της Υγείας για την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων. Στο πλαίσιο κρατικών παρεμβάσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και έρευνας, απουσιάζει η αναζήτηση και η εφαρμογή ενός προγράμματος που θα επικεντρώνεται στην ενσωμάτωση των ανθρώπων ως «νέοι» πολίτες μιας άλλης πατρίδας, που θα μπορέσουν να αποκτήσουν μια νέα εθνική και πολιτική ταυτότητα. Η πρόταση μέσω ενός προγράμματος πολιτειακής αγωγής είναι η εγχάραξη πολιτικών - ουσιαστικών πολιτικών- για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, μεταναστευτικού ζητήματος, ώστε να μην αντιμετωπίζονται ως μετακινούμενοι πληθυσμοί με ένα αβέβαιο μέλλον.