Χρήση όπλου από αστυνομικούς και αρχή της αναλογικότητας

Από τα πρώτα χρόνια εμφάνισης του ανθρώπου στη γη, ανέκυψε η ανάγκη χρήσης των όπλων. Με το πέρασμα των αιώνων τα όπλα αυτά άρχιζαν να αλλάζουν μορφή όπως και χρήση και να μετατρέπονται σε εργαλεία τέλεσης αξιόποινων πράξεων. Αυτό οδήγησε στην ανάγκη δημιουργίας νομοθετικού πλαισίου το οποίο να καθορίζει τι είναι όπλο αλλά και πως αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά περίπτωση. Το κράτος, θέλοντας να διασφαλίσει τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών του, από περιπτώσεις προσβολής τους, καθιέρωσε την αρχή της αναλογικότητας στο Σύνταγμα καθορίζοντας τις σχέσεις των κρατικών οργάνων με τους πολίτες. Η αρχή της αναλογικότητας εκφράζεται στην αντίληψη ότι το δίκαιο πρέπει να εξυπηρετεί τους σκοπούς των ανθρώπων και εκφράζεται ως μία ποσοτικά μετρήσιμη αναλογία μέσων κι αποτελεσμάτων σε σχέση με έναν επιδιωκόμενο σκοπό. Η εν λόγω αρχή περιλαμβάνει τα επιμέρους στοιχεία της αναγκαιότητας, της καταλληλότητας και τέλος της αναλογικότητας υπό στενή έννοια. Η εν θέματι αρχή έχει αναγνωριστεί και τυγχάνει εφαρμογής όχι μόνο στο εθνικό αλλά και στο ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Κύριος εγγυητής των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών είναι το προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας, το οποίο οφείλει κατά την άσκηση των καθηκόντων του να εφαρμόζει πιστά τα οριζόμενα στο Ν. 3169/2003 σχετικά με τη χρήση των πυροβόλων όπλων, νόμος εναρμονισμένος με την αρχή της αναλογικότητας. Αρκετές φορές όμως, οι αστυνομικοί για διαφόρους λόγους προβαίνουν σε ενέργειες οι οποίες αντίκεινται στο περιεχόμενο των διατάξεων του νόμου σχετικά με τη χρήση των όπλων και υποπίπτουν σε αξιόποινες πράξεις, οι οποίες επιφέρουν ποινικές, πειθαρχικές και αστικές ευθύνες και έχουν ως αποτέλεσμα την τιμωρία του παραβάτη αστυνομικού. Το ζήτημα της χρήσης των όπλων από τους αστυνομικούς έχει απασχολήσει το Ευρωπαϊκό αλλά και το Διεθνές Δίκαιο τα οποία σε διατάξεις τους κατοχυρώνουν ρητά τις προϋποθέσεις χρήσης των όπλων από τους αστυνομικούς κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Σε κάθε ενέργειά του ο αστυνομικός, θα πρέπει να λειτουργεί με γνώμονα την τήρηση των οριζομένων στις νομοθετικές και συνταγματικές διατάξεις και σε περίπτωση όπου τα τιθέμενα σε αυτές δεν καλύπτουν το περιστατικό στο οποίο καλείται να επιληφθεί οφείλει να εφαρμόζει πιστά την αρχή της αναλογικότητας, προκειμένου να μην υπάρχει προσβολή των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών και τίθεται αντιμέτωπος με εις βάρος του κατηγορίες.