Το ιστορικό δράμα στην περίοδο της οθωνικής μοναρχίας

Αντικείμενο της παρούσας έρευνας είναι ο προσδιορισμός της ιδεολογικής λειτουργίας του ιστορικού δράματος κατά την περίοδο της οθωνικής μοναρχίας (1832–1862) και, παράλληλα, η τεκμηρίωση της τεράστιας σημασίας του είδους ως πηγής πληροφοριών για τα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα του παρελθόντος. O όρος «ιστορικό δράμα», όπως χρησιμοποιείται εδώ, αφορά στο είδος των δραμάτων που η θεματολογία και η δράση τους επικεντρώνεται σε γεγονότα και πρόσωπα της εθνικής μας ιστορίας από την αρχαιότητα έως τα τέλη του 19ου αιώνα. Η εργασία συνιστά μια πρώτη συστηματική απόπειρα να διερευνηθεί σε βάθος η περίπλοκη σχέση ανάμεσα στα δραματικά αυτά έργα και την ιστορική πραγματικότητα της οθωνικής περιόδου. Για το λόγο αυτό, θα εξεταστούν αντιπροσωπευτικά ιστορικά δράματα (εκδόσεις και θεατρικές παραστάσεις), στο πλαίσιο των κυριοτέρων γεγονότων της εποχής. Οι ιστορικοί άξονες σε σχέση με τους οποίους θα διερευνηθεί το θέμα θα εστιαστούν σε στιγμές εθνικής κρίσης, όπως: • τα προβλήματα που σχετίζονται με την απολυταρχική μοναρχία του Όθωνα • η Συνταγματική επανάσταση του 1843 • οι ιδεολογικές ανακατατάξεις μετά την αποτυχημένη έκβαση του Κριμαϊκού πολέμου • οι αντιδυναστικοί αγώνες που επέφεραν την έξωση του Όθωνα. Κύριος στόχος είναι να καταδειχτεί η σημαντική ιδεολογική συνεισφορά του ιστορικού δράματος στη θεσμοθέτηση ή υπονόμευση/αμφισβήτηση κυρίαρχων ιδεολογικών θέσεων και απόψεων. Επομένως, η έρευνα εστιάζεται κυρίως σε θέματα όπως η συμμετοχή του στο σύγχρονο διάλογο για τη διαμόρφωση του πολιτεύματος, οι κομματικές συγκρούσεις, ο ρόλος των προστάτιδων Δυνάμεων, η εδαφική επέκταση των συνόρων, η εθνική ταυτότητα των Ελλήνων, η πολιτική θέση της χώρας μεταξύ Δύσης και Ανατολής, κλπ.. Αναφέρονται όλα τα ιστορικά δράματα που αφορούν στα σημαντικά γεγονότα της εποχής και παράλληλα αναλύονται διεξοδικά τα εξής: ο Κόδρος του Ιωάννη Ζαμπελίου, η Μαρία Δοξαπατρή του Δημητρίου Βερναρδάκη και το Αθήναι ελευθερωμέναι του Γεωργίου Πραντούνα. Η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα μέρη και συνολικά περιλαμβάνει Εισαγωγή, οκτώ Κεφάλαια, Συμπεράσματα, Βιβλιογραφία και Ευρετήριο των εκδόσεων και παραστάσεων των αναφερθέντων δραμάτων. Η μελέτη των ιστορικών δραμάτων αυτής της περιόδου συνδυάστηκε με την παράλληλη έρευνα των ιστορικών και λογοτεχνικών/θεατρικών πηγών του 19ου αιώνα (ιστορικά, δραματικά και κριτικά κείμενα, θεατρικές κριτικές σε εφημερίδες της οθωνικής εποχής, κλπ.), σε συνάρτηση με τη μελέτη της σύγχρονης βιβλιογραφίας.