Λαϊκή συμμετοχή και πολιτική υγείας την περίοδο της εθνικής αντίστασης και του εμφυλίου: η περίπτωση του Υπουργού Υγείας Πέτρου Κόκκαλη.

Η παροχή υπηρεσιών υγείας αποτελεί βασική ανάγκη κάθε κεντρικής διοίκησης και καταγράφεται ως προτεραιότητα της οργανωμένης κοινωνίας ακόμη και σε συνθήκες πολέμου, κατοχής ή κοινωνικής εξέγερσης. Κατά την περίοδο της κατοχής της Ελλάδας το διάστημα 1941 – 1944 αυτή η ανάγκη καλύφθηκε κυρίως από τις δομές που δημιούργησε το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, το οποίο ήταν ουσιαστικά η μόνη οργανωμένη δύναμη που μπορούσε να οργανώσει πολιτική υγείας, βασιζόμενο στην ενεργό συμμετοχή του λαϊκού παράγοντα. Οργανωτικός βραχίονας του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου ήταν το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Αποφασιστικό ρόλο στην οργάνωση και εξέλιξη των υγειονομικών υπηρεσιών αποτέλεσε η δημιουργία της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης το 1944. Οι πολιτικές εξελίξεις που ακολούθησαν την απελευθέρωση της Ελλάδας οδήγησαν στον τρίχρονο εμφύλιο πόλεμο την περίοδο 1946 – 1949. Αντίπαλες παρατάξεις υπήρξαν ο Εθνικός Κυβερνητικός Στρατός από την μία πλευρά και ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας από την άλλη. Την ευθύνη για την άσκηση πολιτικής υγείας την είχε από την πλευρά του Εθνικού Στρατού η επίσημη κυβέρνηση των Αθηνών και από την πλευρά του Δημοκρατικού Στρατού η Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση. Υπουργός υγείας τόσο στην Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης όσο και στην Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση διετέλεσε ο γιατρός Πέτρος Κόκκαλης του οποίου η συμβολή ήταν καθοριστική στην πολιτική υγείας που ασκήθηκε στην διάρκεια της κατοχής από τις δυνάμεις του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου και στην διάρκεια του εμφυλίου από τις δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού. Η διατριβή αποτελείται από τρία βασικά μέρη. Το πρώτο μέρος αναφέρεται στην περίοδο της Ελληνικής κατοχής από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους και αναλύονται οι υγειονομικές δομές που δημιούργησε το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ καθώς και το επίπεδο τηςλαϊκής συμμετοχής. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής αναλύεται η πολιτική υγείας του Δημοκρατικού Στρατού και του Εθνικού Στρατού κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ενώ το τρίτο μέρος αναφέρεται στην προσωπικότητα του Πέτρου Κόκκαλη και στην συμμετοχή του στα γεγονότα που σημάδεψαν την ταραχώδη δεκαετία του 1940.