Ευρωπαϊκές πολιτικές για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης : το γενικό πρόγραμμα "Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ροών" και οι νέες προοπτικές

Η μετανάστευση αποτελεί ένα φαινόμενο παγκόσμιο, σύνθετο και ιδιαίτερο ως προς τη διαχείρισή του σε επίπεδο οικονομικό κοινωνικό και πολιτιστικό. Γενεσιουργές αιτίες του είναι κυρίως η φτώχια και η εξαθλίωση των χωρών του Τρίτου Κόσμου για την οποία μεγάλο μέρος της ευθύνης φέρει ο κόσμος των ανεπτυγμένων και οικονομικά ισχυρών χωρών. Από την μια πλευρά, τα κυκλώματα που διακινούν παράνομα μετανάστες δίνοντάς τους υποσχέσεις για μια καλύτερη τύχη και η εκμετάλλευσή τους ως φθηνό εργατικό δυναμικό στις χώρες υποδοχής μετατρέπει τους μετανάστες σε «μέσα» παραγωγής παράνομου κέρδους και από την άλλη η ξενοφοβία και ο ρατσισμός στη χώρα υποδοχής καθιστά μη εφικτή την ένταξή τους σε αυτή . Η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στην Ευρωπαϊκή Ένωση οδήγησε στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων και αποφάσεων από τα κράτη μέλη λειτουργώντας με πνεύμα αλληλεγγύης και επιμερίζοντας τα βάρη ανάλογα με την πίεση που υφίσταται το κάθε ένα από αυτά. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήθηκαν τα Ταμεία Αλληλεγγύης τα οποία αποτελούν ένα χρήσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής που η Ελλάδα καλείται να χρησιμοποιήσει με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο, ώστε να αντιμετωπίσει τις έντονες εισροές παράνομων μεταναστών που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στα ελληνικά σύνορα και κατ’ επέκταση στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό, πέρα από μία υποχρέωση προς τους ευρωπαίους εταίρους της, αποτελεί και μία εθνική επιταγή, καθώς οι επιπτώσεις που απορρέουν από την αθρόα είσοδο παράνομων μεταναστών θέτουν κινδύνους σε κοινωνικό, πολιτισμικό και πολιτικό επίπεδο. Η νέα δημοσιονομική περίοδος 2014 – 2020 αποτελεί μια πρόκληση για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών με ορθολογικό τρόπο μέσα από τη λειτουργία δύο ταμείων έναντι τεσσάρων κατά την περίοδο 2007 – 2013 περιλαμβάνοντας στις αλλαγές την εμπειρία που αποκτήθηκε κατά το διάστημα αυτό όχι μόνο στη διαχείριση της μη νόμιμης μετανάστευσης αλλά και στις πολιτικές ένταξης των αιτούντων άσυλο.