Το ελληνικό εξαγωγικό πρότυπο (1981-2015): χρόνιες ανεπάρκειες και προοπτικές εξέλιξης

Η οικονομική δραστηριότητα μιας χώρας και η ανταγωνιστικότητά της ως προς το διεθνές εμπόριο είναι δύο πολύ σημαντικοί παράγοντες που ορίζουν το επίπεδο διαβίωσης των κατοίκων της. Ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων όπου ακραία γεγονότα επιδρούν αρνητικά στη διαμόρφωση των συνθηκών λειτουργίας μιας οικονομίας και κατ’ επέκταση της κοινωνίας, η αναγνώριση των δυνατοτήτων και γενικότερα των δυνατών σημείων μιας χώρας κρίνεται επιτακτική. Το φαινόμενο αυτό έγινε ακόμα πιο ορατό με την πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση η οποία δημιούργησε την κρίση χρέους στην Ελλάδα και βύθισε την ελληνική οικονομία στην ύφεση. Έτσι, επισημάνθηκε με τον πιο εμφατικό τρόπο η ανάγκη της ελληνικής οικονομίας να ενισχύσει την παραγωγικότητα της και την εξαγωγική της δραστηριότητα με σκοπό να βγει από αυτό το οικονομικό αδιέξοδο. Αναλυτικότερα, το διαχρονικό έλλειμμα μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών της ελληνικής οικονομίας τις τελευταίες δεκαετίες, επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο με την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης στην ελληνική οικονομία το 2008. Δηλαδή, η κρίση χρέους ανέδειξε το μείζον πρόβλημα της μη παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών στον Ελλαδικό χώρο. Ως αποτέλεσμα, οι περισσότερες μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες άρχισαν να διευρύνουν τις εξαγωγικές τους δραστηριότητες στις διεθνείς αγορές καθώς αντιλήφθησαν ότι η βιωσιμότητα και η επέκταση των επιχειρήσεων τους είναι άμεσα συνυφασμένες με την εξαγωγική τους δραστηριότητα. Γίνεται ξεκάθαρο πλέον, ότι οι ελληνικές εξαγωγές θα αποτελέσουν την κινητήρια δύναμη για την ενίσχυση της ελληνικής επιχειρηματικότητας και γενικότερα της ελληνικής οικονομίας με στόχο την έξοδο από την χρηματοπιστωτική κρίση. Συνεπώς, οι εξαγωγές παίζουν τον πιο καθοριστικό ρόλο στην βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας. Αυτό βέβαια γίνεται ακόμη πιο σαφές μέσω της διεξοδικής ανάλυσης και παρουσίασης των στατιστικών στοιχείων και των οικονομικών μεγεθών που ακολουθούν στο κύριο μέρος της εργασίας. Για αυτούς τους παραπάνω λόγους, εστιάζουμε σε αυτή την διπλωματική εργασία στο ελληνικό εξαγωγικό πρότυπο, στις χρόνιες ανεπάρκειες του αλλά και στις προοπτικές ανάπτυξης των ελληνικών εξαγώγιμων προϊόντων. Αναλυτικότερα, στο πρώτο μέρος παρουσιάζουμε τα σημαντικότερα θεωρητικά στοιχεία των εξαγωγών, τις σχέσεις τους με τα υπόλοιπα μακροοικονομικά μεγέθη όπως είναι ο πληθωρισμός, η ανεργία, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κ.α. και παραθέτουμε λεπτομερώς την εξαγωγική συμπεριφορά δηλαδή τους προσδιοριστικούς παράγοντες των εξαγωγών, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματά τους, τον τρόπο που επηρεάζουν την διεθνή ανταγωνιστικότητα αλλά και τον τρόπο που οι εξαγωγές επηρεάζουν την ελληνική πραγματικότητα. Τέλος, στο δεύτερο μέρος της διπλωματικής εργασίας παρουσιάζεται μια εμπειρική διερεύνηση της εξαγωγικής συμπεριφοράς μέσω οικονομετρικών προσεγγίσεων και μέσω εκτίμησης μοντέλων πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης.