Η διοικητική εποπτεία επί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η τοπική αυτοδιοίκηση κατά το ισχύον Σύνταγμα αποτελεί τμήμα της διοικητικής οργάνωσης του κράτους αλλά και πραγμάτωση της δημοκρατικής αρχής σε τοπικό επίπεδο. Εντούτοις η κρατική εποπτεία επί των ΟΤΑ, η οποία συνίσταται πλέον αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας, καθίσταται αναγκαία προκειμένου να διαφυλάσσεται το δημόσιο συμφέρον το οποίο επιτάσσει την παρακολούθηση της πιστής εφαρμογής των κανόνων δικαίου που διέπουν την οργάνωση και λειτουργία αυτού του συστήματος διοικητικής οργάνωσης. Η διοικητική μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη» θεσμοθέτησε ένα νέο πλαίσιο ελέγχου της διοικητικής δράσης, εφόσον το προϊσχύον καθεστώς δεν κατάφερε με τις διατάξεις του να εξαλείψει τα φαινόμενα κακοδιοίκησης και διαφθοράς στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης, και με στόχο την αποτελεσματικότερη διασφάλιση της νομιμότητας αλλά και τον πειθαρχικό έλεγχο των αιρετών αρχόντων θεσμοθέτησε τον Ελεγκτή Νομιμότητας και τις Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας των ΟΤΑ οι οποίες θα ασκούσαν τον προσήκοντα διοικητικό έλεγχο επί των ΟΤΑ, απαλλαγμένες από πολιτικά συμφέροντα και σκοπιμότητες. Με την παρούσα εργασία επιχειρείται η περιληπτική παρουσίαση των βασικών αξόνων του προγράμματος «Καλλικράτης», η αναλυτική παρουσίαση του θεσμού του Ελεγκτή Νομιμότητας και των διαδικασιών ελέγχου των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, η κριτική σύγκριση με το προϋπάρχων καθεστώς, η εξέλιξη του θεσμού, η τροποποίηση των διατάξεών του, και οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις. Τέλος, επιχειρείται μια συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων των εκθέσεων διαφθοράς του Συνηγόρου του Πολίτη και του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, από τα οποία προκύπτει η αναγκαιότητα ύπαρξης ενός ισχυρού θεσμικά Ελεγκτή Νομιμότητας ο οποίος θα ασκεί ολοκληρωμένο και αποδοτικό έργο στους Δήμους, στις Περιφέρειες, καθώς και στα νομικά πρόσωπα και τις επιχειρήσεις αυτών.