Ζητήματα εφαρμογής της αρχής Ne Bis In Idem σύμφωνα με το άρθρο 4 του 7ου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και το άρθρο 50 ΧΘΔ της Ε.Ε.

Η αρχή ne bis in idem ή non bis in idem, η οποία σημαίνει «ου δις επί τ’ αυτώ», έχει ως συνέπεια ότι ένα πρόσωπο δεν μπορεί να διωχθεί για δεύτερη φορά για τις ίδιες πράξεις. Η αρχή αυτή έχει εξελιχθεί σε θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα το οποίο προστατεύεται σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων: σε εθνικό, ευρωπαϊκό και ενωσιακό επίπεδο. Η εν λόγω αρχή, αποτέλεσε έναυσμα για ισχυρές συγκρούσεις μεταξύ εθνικών από τη μία και ευρωπαϊκών δικαστηρίων από την άλλη, με αποτέλεσμα πολλές καταδίκες για τα συμβαλλόμενα μέρη στην ΕΣΔΑ, τα οποία, σε αντίθεση με το ΕΔΔΑ, δεν δεχόταν την εφαρμογή της αρχής. Στη χώρα μας, η αντιμετώπιση της εν λόγω αρχής, διήλθε τρία στάδια εξέλιξης. Αρχικά δεν γινόταν αποδεκτή, έπειτα έγινε αξιοσημείωτη προσπάθεια συμπόρευσης με τη νομολογία των ευρωπαϊκών δικαστηρίων, ενώ κατά το τελευταίο στάδιο, με πρωτοβουλία των Δικαστηρίων που διεύρυναν την εφαρμογή της αρχής, προέβησαν σε συρρίκνωση της προστατευτικής της εμβέλειας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να καταδείξει τα βασικά ζητήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή της αρχής ne bis in idem στο πεδίο των δυαδικών κυρώσεων, όπως αυτά αναδείχθηκαν πρωτίστως μέσα από τη νομολογία του ΕΔΔΑ, του ΔΕΕ και του ΣτΕ κατά την τελευταία δεκαετία, και να αναδείξει τα σημαντικότερα στοιχεία αναφορικά με τους όρους εφαρμογής της αρχής, όπως τα αντιλαμβάνεται το εκάστοτε Δικαστήριο, τα οποία και επέφεραν τις σημαντικότερες συγκρούσεις στους κόλπους της εθνικής και ευρωπαϊκής νομολογίας. Ειδικότερα, η παρούσα μελέτη, ξεκινά εισαγωγικά με την παράθεση κάποιων βασικών στοιχείων της αρχής και στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο, αναλύονται το εύρος και τα θεμέλια της αρχής. Στο τρίτο κεφάλαιο, παρατίθενται οι προϋποθέσεις εφαρμογής της αρχής, ενώ στο τέταρτο κεφάλαιο, καταγράφονται διεξοδικά οι φάσεις εξέλιξης στη νομολογία των ΕΔΔΑ, ΔΕΕ και ΣΤΕ. Στο πέμπτο κεφάλαιο, επιχειρείται η προσέγγιση του τεκμηρίου αθωότητας, υπό την ισχύ της αρχής ne bis in idem. Τέλος, στο έκτο κεφάλαιο, παρατίθεται μια σύνοψη των όσων ζητημάτων εξετάστηκαν στην εργασία συνοδευόμενη από την κριτική αποτίμηση και τις παρατηρήσεις της γράφουσας.