Ελεύθερες και ειδικές οικονομικές ζώνες και περιφερειακή ανάπτυξη

Η παρούσα εργασία αναφέρεται στις έννοιες της Ελεύθερης και της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης, εστιάζοντας σε πολλές περιπτώσεις στη δεύτερη κατηγορία, η χρήση της οποίας μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο. Μεγάλο μέρος της εργασίας επικεντρώνεται στη διεθνή εμπειρία, στη χρήση των Οικονομικών Ζωνών σε περιοχές όπως η Ασία και η Αφρική, λαμβάνοντας υπόψη ότι μεγάλο μέρος της επιστημονικής βιβλιογραφίας εξετάζει την αποδοτικότητα των ζωνών, ως απάντηση στα χρόνια αναπτυξιακά προβλήματα των εν λόγω περιοχών. Η ανάπτυξη των ζωνών στις αναπτυσσόμενες Χώρες και το συνακόλουθο επιστημονικό ενδιαφέρον δικαιολογείται από το γεγονός ότι οι Οικονομικές Ζώνες μέσα από το ευρύ φάσμα των καθεστώτων που τις διέπει, αποτελούν το πρώιμο στάδιο της εκβιομηχάνισης αυτών των χωρών. Ωστόσο, η χρήση τους δεν είναι περιοριστική αλλά επεκτείνεται και σε ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Ευρώπης. Αρχικά, επιχειρείται η αποσαφήνιση των εννοιών των διαφόρων μορφών των Οικονομικών Ζωνών καθώς και η παρακολούθηση της ιστορικής εξέλιξής τους στην παγκόσμια οικονομία. Έπειτα, οι Ζώνες εξετάζονται σε δύο επίπεδα: α) στο επίπεδο της μικροοικονομίας, με τα παρεχόμενα κίνητρα στις επιχειρήσεις εντός των ζωνών και β) στο επίπεδο της μακροοικονομίας με την συνεισφορά των ζωνών στην εθνική οικονομία. Στη συνέχεια γίνεται καταγραφή των πολιτικών των ζωνών που υιοθετούν οι χώρες σε διεθνή κλίμακα με ξεχωριστή μνεία στην ευρωπαϊκή επικράτεια. Τέλος, εξετάζεται η χρήση της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης στην Ελλάδα, αναλύοντας όλες τις βασικές πτυχές ενός τέτοιου εγχειρήματος ενώ με την ολοκλήρωση της εργασίας διατυπώνονται κάποιες κριτικές προσεγγίσεις για την σημασία των ζωνών.