Οι κοινωνικές και πολιτικές επιδράσεις των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης πριν και μετά την οικονομική κρίση : η περίπτωση των προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας

Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε τις κοινωνικές και πολικές επιδράσεις των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης στην Ελλάδα, πριν και μετά την οικονομική κρίση του 2009. Για τον σκοπό αυτό έγινε βιβλιογραφική αναζήτηση για τη εξέλιξη των πολιτικών απασχόλησης, με πιο εκτεταμένη αναφορά στις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα μελετήσαμε την περίπτωση των προγραμμάτων Κοινωφελούς Εργασίας, όπως αυτά εφαρμόστηκαν το 2011 στην Ελλάδα. Η κοινωφελής εργασία αποτελεί ένα μέτρο ενεργητικής πολιτικής που αποσκοπεί στην επιδοτούμενη απασχόληση ανέργων στον κοινωνικό τομέα. Για αυτό τον σκοπό πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις σε βάθος με πληροφορητές- κλειδιά( στελέχη συμπραττόντων και δικαιούχων φορέων και ωφελούμενοι). Η ανάλυση του περιεχομένου των συνεντεύξεων ανέδειξε τα προβλήματα και τις ελλείψεις που παρατηρούνται στα συγκεκριμένα προγράμματα και επέτρεψε την ποιοτική αξιολόγηση του τρόπου λειτουργίας τους και των αποτελεσμάτων τους. Τα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, ως ενεργητικά μέτρα, δεν εκπληρώνουν τον σκοπό τους, που είναι η μείωση του ποσοστού ανεργίας και η αύξηση του ποσοστού απασχόλησης. Αυτό το συμπεραίνουμε από το γεγονός ότι δρουν αποσπασματικά, καθώς απευθύνονται σε έναν περιορισμένο αριθμό ανέργων και έχουν μια τόσο περιορισμένη χρονική διάρκεια. Επίσης κατά την εφαρμογή τους παρατηρούνται επιπτώσεις όπως ενδείξεις υποκατάστασης και πρακτικές ευελιξίας. Τα προγράμματα αυτά, με τον τρόπο που εφαρμόζονται εισάγουν την ευελιξία στην απασχόληση καθώς προωθούν μια ιδιόμορφη και ευέλικτη αγορά εργασίας, εισάγοντας όρους ιδιωτικής εργασίας στον δημόσιο τομέα. Παρ’ όλα αυτά αποτελούν ένα μέσο πρόσκαιρης διαχείρισης της ανεργίας και συγκράτησης μιας ενδεχόμενης κοινωνικής έκρηξης.