Το Οθωμανικό λουτρό ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση: Ισλάμ, χώρος, σώμα, φύλο, υγεία
Μπάτρα, Χριστίνα Ε.
2020
Το Οθωμανικό Λουτρό (Χαμάμ), το τζαμί (Cami) και η κλειστή αγορά είναι τρεις από τους σημαντικότερους δημόσιους χώρους στην Οθωμανική Πόλη. Η θρησκευτική λειτουργία του Χαμάμ σχετίζεται με τη δυνατότητα της σωματικής και ψυχικής κάθαρσης των μελών της ισλαμικής κοινότητας. Η κοσμική της διάσταση είναι επίσης σημαντική, καθώς προσφέρει στα μέλη της πολυεθνοτικής οθωμανικής κοινωνίας έναν τόπο συνάντησης και διαλόγου, ανεξάρτητα από τη θρησκεία, την κοινωνική τάξη ή την εθνική ταυτότητα. Αυτή η κοινωνική και πολιτιστική πολυμορφία εντυπωσίασε τους Ευρωπαίους. Ο D. Urquhart, γραμματέας της βρετανικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη (1835-38), εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ με το οθωμανικό λουτρό Çemberlıtaş Hamamı που ήθελε να κατασκευάσει ένα παρόμοιο κτίριο στο βικτοριανό Λονδίνο. Πίστευε ότι ένα τέτοιο οικοδόμημα όχι μόνο θα μπορούσε να συμβάλει στην ψυχοσωματική υγεία των Λονδρέζων, αλλά θα παρείχε μια ευκαιρία για διάλογο μεταξύ των κοινωνικών τάξεων. Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς του ήταν η κατασκευή του τούρκικου λουτρού «The Jermyn Street Hammam». Ωστόσο, σε αντίθεση με τα δημόσια λουτρά και τα λουτρά που προορίζονταν ειδικά για τους φτωχούς και τις εργατικές τάξεις, το τουρκικό λουτρό θεωρήθηκε ως ένα αρχιτεκτονικό μνημείο, ως μια τεχνική καινοτομία και ένα μέσο κοινωνικής μεταρρύθμισης. Συγκεκριμένα, οφείλει τη δημοτικότητά του στην ελίτ και στις αλληλεπικαλυπτόμενες ιδέες της φιλανθρωπίας και της βιοπολιτικής, του εμπορίου και της εθνογραφίας, εγγεγραμμένες στις μεθόδους δημόσιας βελτίωσης που χαρακτήριζαν την πολιτισμική πρακτική κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ιδιαίτερα στη Βρετανία. Αυτή η μεταπτυχιακή εργασία σκοπεύει να διερευνήσει τον ρόλο του Οθωμανικού-Τουρκικού Λουτρού στις διαδικασίες κανονικοποίησης και ταξινόμησης του ατομικού σώματος και κατά συνέπεια του κοινωνικού σώματος, υπό το φως της «ηθικής» και φυσικής «κάθαρσής» του στη Βικτοριανή Αγγλία.
Download PDF
View in repository
Browse all collections