Η καταπολέμηση της απάτης στα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η περίπτωση της Ελλάδας

Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αποτελεί προτεραιότητα των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων προκειμένου να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή χρήση των χρημάτων των φορολογουμένων. Η Συνθήκη της Λισσαβόνας έχει ενισχύσει σημαντικά τα διαθέσιμα εργαλεία για την ανάληψη δράσης στον τομέα αυτό. Το άρθρο 310 (παράγραφος 6) και το άρθρο 325 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ) επιβάλλουν στην ΕΕ και στα κράτη-μέλη την υποχρέωση να καταπολεμούν οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Με δεδομένο ότι πλήττονται τα συμφέροντά της, αποτελεί πρόκληση για την ΕΕ η καταπολέμηση της απάτης, αλλά και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας. Το ερευνητικό πρόβλημα που θέτει η παρούσα εργασία είναι: Πως και σε ποιο βαθμό η δημιουργία και λειτουργία φορέων στην Ελλάδα βάσει του σχετικού ευρωπαϊκού και εθνικού θεσμικού πλαισίου συμβάλλει στην αποτροπή φαινομένων απάτης. Τα ερευνητικά ερωτήματα που συναρμόζονται με το ερευνητικό πρόβλημα είναι: α). Η θεσμική θωράκιση της χώρας σχετικά με την καταπολέμηση της απάτης αρκεί για την αποτροπή φαινομένων απάτης στα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της ΕΕ, β) Πόσο αποτελεσματική είναι η συνεργασία των εθνικών φορέων για την καταπολέμηση της απάτης στα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της ΕΕ, γ). Πως μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική και στοχευμένη η συνεργασία μεταξύ των φορέων. Η σημαντικότητα της έρευνας αφορά: Στην ανάλυση των μορφών της απάτης και των λόγων εμφάνισής τους στις δράσεις των διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων της ΕΕ. Στην απαρίθμηση των απαιτήσεων που θέτονται από την ΕΕ, με αναφορές στο θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο. Στην καταγραφή των δράσεων πρόληψης και ελέγχου (ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο). Στην περιγραφή των οργάνων, θεσμών και μηχανισμών καταπολέμησης (ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο). Στα πεδία συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών-μελών και στην αποτύπωση επιλεγμένων στατιστικών στοιχείων για τα έτη 1989-2015 βάσει των ετήσιων Εκθέσεων της Επιτροπής για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Στην εξέταση της περίπτωσης της Ελλάδας μέσω προσωπικών συνεντεύξεων με αρμόδιους εθνικούς φορείς για την καταπολέμηση της απάτης. Για τη διενέργεια της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές. Το θεωρητικό υπόβαθρο ακολουθήθηκε από ποιοτική έρευνα με τη χρήση ημι-δομημένων συνεντεύξεων με πρόσωπα κλειδιά από εθνικούς οργανισμούς κατά της απάτης. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ίδρυση και η λειτουργία των εθνικών οργανισμών συμβάλλουν σημαντικά στην αποτροπή της απάτης. Απαιτείται όμως αποτελεσματική συνεργασία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Απαιτείται η ενίσχυση των συστημάτων πρόληψης και αποτροπής για τη μείωση του κόστους από την απάτη, τη βελτίωση της αξιοπιστίας των εθνικών διοικήσεων και των θεσμών της ΕΕ και της αύξησης της εμπιστοσύνης των πολιτών σε αυτούς.