Σύγχρονες μορφές εκπαίδευσης και αναβάθμιση δεξιοτήτων των εργαζομένων. Μελέτη περίπτωσης: η εφαρμογή του e-Learning στις Ένοπλες Δυνάμεις

Η τηλεκπαίδευση και η ηλεκτρονική μάθηση e-learning ως σύγχρονες μορφές εκπαίδευσης έχουν καθιερωθεί πλέον ως έννοιες της σύγχρονης εποχής. Αποτελούν έναν ξεχωριστό κλάδο της τυπικής (συμβατικής) εκπαίδευσης και τις τελευταίες δεκαετίες έχουν καθιερωθεί ως χρήσιμα εργαλεία προς την κατεύθυνση της δια βίου μάθησης, της εκπαίδευσης ενηλίκων και της συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης. Γεννάται εύλογα το ερώτημα κατά πόσο μπορούν να συμβάλουν θετικά στην αλλαγή του τρόπου της συμβατικής/παραδοσιακής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης των εργαζομένων στις σύγχρονες επιχειρήσεις και οργανισμούς προκειμένου αυτοί να εξασφαλίζουν την βιωσιμότητά τους μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο και ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η παρούσα εργασία θα επικεντρωθεί στο χώρο των Ενόπλων Δυνάμεων ως ενός δυναμικού οργανισμού της ελληνικής κοινωνίας, όπου τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κατανοητές οι ευκαιρίες που προκύπτουν μέσω της εφαρμογής τεχνολογιών και τεχνικών τηλεκπαίδευσης. Έχουν καταβληθεί σοβαρές προσπάθειες μέσω των υπηρεσιών που αποτελούν τους αρμόδιους φορείς υλοποίησης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και στους τρείς κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων την τελευταία δεκαετία, με στόχο την επιμόρφωση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων τους, χωρίς τους περιορισμούς του τόπου και του χρόνου. Για λόγους πληρότητας του θεωρητικού πλαισίου στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας ορίζεται η έννοια της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού και οι βασικές της λειτουργίες μια από τις οποίες είναι η εκπαίδευση και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Στο επόμενο κεφάλαιο γίνεται μια προσπάθεια διάκρισης και κατανόησης, των όρων «εκπαίδευσης», «επαγγελματικής εκπαίδευσης» και της «ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού». Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στη σημασία της εκπαίδευσης για μια επιχείρηση από τα πλεονεκτήματα που αυτή προσφέρει από την εκπαίδευση των εργαζομένων της. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις βασικότερες αρχές αποτελεσματικής μάθησης, καθώς επίσης και τα οφέλη που προσφέρει η εκπαίδευση στο προσωπικό των επιχειρήσεων και οργανισμών. Σε συνέχεια του δευτέρου κεφαλαίου, στο τρίτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας επιχειρείται μία συνοπτική αποσαφήνιση και ανάλυση εννοιολογικών προσδιορισμών βασικών εννοιών όπως αυτή της δια βίου μάθησης και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στα πλαίσια της οποίας εντάσσεται ειδικότερα και η εξ αποστάσεως μορφή επιμόρφωσης και κατάρτισης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων ως βασικό θέμα διερεύνησης. Στην παρούσα εργασία αναλύεται ως μελέτη περίπτωσης η υπάρχουσα κατάσταση καθώς και οι προοπτικές εκμετάλλευσης της τηλεκπαίδευσης, ως σύγχρονης μορφής εκπαίδευσης, στους κύριους εκπαιδευτικούς φορείς του Πολεμικού Ναυτικού, του Στρατού Ξηράς και της Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και των διακλαδικών στρατιωτικών σχολών της ΑΔΙΣΠΟ και ΣΕΘΑ των οποίων ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της εκπαιδευτικής τους πολιτικής τελεί υπό την έγκριση του ΓΕΕΘΑ. Στη συνέχεια εξετάζεται ο παράγοντας της ασφάλειας της πληροφορίας ως κρίσιμος παράγοντας ενσωμάτωσης συστημάτων τηλεκπαίδευσης στις ΕΔ. Το εκπαιδευτικό αντικείμενο μπορεί να αναρτηθεί είτε στο Διαδίκτυο όταν η πληροφορία που περιέχει είναι αδιαβάθμιτη είτε σε εσωτερικό απόρρητο δίκτυο των ΕΔ όταν η πληροφορία είναι διαβαθμισμένη. Aνάλογοι κανόνες ασφαλείας ισχύουν και κατά την ανάρτηση εκπαιδευτικού υλικού στις πλατφόρμες τηλεκπαίδευσης (LMS). Ακολούθως παρατίθενται προτάσεις με τις οποίες γίνεται προσπάθεια να δοθεί το πλαίσιο εφαρμογής του e-learning στις Ένοπλες Δυνάμεις. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας περιλαμβάνει τα αποτελέσματα της έρευνας γνώμης που πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου με σκοπό τη διερεύνηση των στάσεων, αντιλήψεων και απόψεων των στελεχών των ΕΔ βάσει της εμπειρίας τους από την παρακολούθηση εξ αποστάσεως προγραμμάτων εκπαίδευσης. Μέσα από την ανάλυση των ανωτέρω παραγόντων και των αποτελεσμάτων της έρευνας, η εργασία καταλήγει στην αναγκαιότητα εφαρμογής της τηλεκπαίδευσης στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα των ΕΔ χωρίς την αντικατάσταση του παραδοσιακού τρόπου διδασκαλίας αλλά την υποβοήθηση αυτού, με στόχο τη διευκόλυνση της δια βίου μάθησης των στελεχών, τη βελτίωση του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου, τη διευκόλυνση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και τη διάχυση της γνώσης. Τέλος, πέρα από την έρευνα υποβολής απόψεων μέσω του ερωτηματολογίου, ακολουθήθηκε και η μέθοδος των συνεντεύξεων μεταξύ των εκπαιδευτών και των πρόσφατα επιμορφωμένων στελεχών των ΕΔ, εν μέσω της υγειονομικής συγκυρίας του covid-19, προκειμένου να γίνει πληρέστερη διάγνωση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων των σύγχρονων μορφών εκπαίδευσης. Στην παρούσα εργασία λαμβάνονται υπόψη και προτάσεις βελτίωσης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που αφορούν τις ΕΔ.