Η επίδραση των δημόσιων δαπανών στην οικονομική μεγέθυνση της Ελλάδας

Με την παρούσα εργασία επιχειρείται να απαντηθεί αν και με ποιον τρόπο το ελληνικό κράτος είναι σε θέση να προάγει την οικονομική μεγέθυνση μέσω των δημόσιων δαπανών. Για το σκοπό αυτό οι δημόσιες δαπάνες εξετάζονται ανά κατηγορία, σύμφωνα με την οικονομική και τη λειτουργική τους διάκριση. Για την επίδραση κάθε κατηγορίας δημόσιων δαπανών στην οικονομική μεγέθυνση έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρητικές απόψεις οι οποίες δε συγκλίνουν, ενώ σημαντικός ρόλος αποδίδεται, στις περισσότερες περιπτώσεις, στο οικονομικό περιβάλλον εντός του οποίου πραγματοποιούνται οι δημόσιες δαπάνες. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε σκόπιμο να γίνει διαχρονική μελέτη, για τα έτη 1995-2018, προκειμένου να αναδειχθούν οι κατηγορίες εκείνες των δημόσιων δαπανών που ευνοούν την οικονομική μεγέθυνση στην Ελλάδα. Επίσης θεωρήθηκε σκόπιμο να γίνει συγκριτική ανάλυση της ελληνικής οικονομίας με αυτές των τεσσάρων χωρών της ευρωπαϊκής ένωσης για τις οποίες προέκυψε αιτιότητα κατά Granger με κατεύθυνση από τις δημόσιες δαπάνες προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕγχΠ). Στην Ελλάδα, οι συνολικές δημόσιες δαπάνες φαίνονται να συσχετίζονται με το ΑΕγχΠ για την υποπερίοδο 1995-2009, αλλά χωρίς να υπάρχει αιτιότητα κατά Granger μεταξύ τους. Οι δημόσιες δαπάνες για κατανάλωση φαίνονται να συσχετίζονται με το ΑΕγχΠ για την περίοδο 1995-2018 και την υποπερίοδο 1995-2009, ενώ αυτές για επένδυση και μεταβιβαστικές πληρωμές δε συσχετίζονται σε καμία περίπτωση με το ΑΕγχΠ. Η αιτιότητα κατά Granger για την περίοδο 1995-2018 έχει κατεύθυνση από το ΑΕγχΠ προς τις δημόσιες δαπάνες για κατανάλωση, ενώ, για την υποπερίοδο 1995-2009, υπάρχει ανεξαρτησία των δύο μεταβλητών κατά Granger. Οιδημόσιες δαπάνες για εκπαίδευση, υγεία και έρευνα και ανάπτυξη δε φαίνεται να σχετίζονται με το ΑΕγχΠ, σε αντίθεση με τις αμυντικές δαπάνες, για τις οποίες επιπλέον προκύπτει αιτιότητα κατά Granger προς το ΑΕγχΠ. Ένα από τα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την εργασία είναι ότι η μεγάλη ποσοστιαία αύξηση των μεταβιβαστικών πληρωμών κατά την υποπερίοδο 2010-2018 και η μεγάλη διαφοροποίησή τους από τις δημόσιες δαπάνες για κατανάλωση ίσως ευθύνονται για το γεγονός ότι οι τελευταίες δε συσχετίζονται με το προϊόν της οικονομίας κατά τη συγκεκριμένη υποπερίοδο. Ακόμη, από τη συγκριτική ανάλυση της ελληνικής οικονομίας με τις οικονομίες των τεσσάρων χωρών επιβεβαιώνεται ότι η ίδια δημοσιονομική πολιτική μπορεί να έχει διαφορετικά αποτελέσματα αν εφαρμοστεί σε διαφορετικό περιβάλλον. Επιπροσθέτως συμπεραίνεται ότι η εκπαίδευση στη Ελλάδα είναι ασύνδετη με την πραγματική οικονομία και ότι μέσω των δαπανών για την υγεία δε μπορεί να επιτευχθεί οικονομική μεγέθυνση. Η συσχέτιση αμυντικών δαπανών και ΑΕγχΠ δίνει ισχυρές ενδείξεις ύπαρξης διαφθοράς στην Ελλάδα. Επίσης, επιβεβαιώνεται η ανυπαρξία συσχέτισης μεταξύ δημόσιων δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη και ΑΕγχΠ, η οποία υποστηρίζεται θεωρητικά.