Η Υψηλή Στρατηγική του Μπίσμαρκ και η περίοδος της γερμανικής κυριαρχίας στην Ευρώπη

Ο Όττο φον Μπίσμαρκ είναι μια από τις σημαντικότερες πολιτικές φιγούρες της νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας. Πολιτικός και διπλωμάτης με εξαίρετη στρατηγική σκέψη, κατάφερε μέσα σε ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα να μετατρέψει την Πρωσία από μια “μεσαία δύναμη” στον “άγονο” γερμανικό βορρά, στην ισχυρότερη Μεγάλη Δύναμη του ευρωπαϊκού ηπειρωτικού χώρου. Ο Μπίσμαρκ πέτυχε μέσα από μια σειρά στοχευμένων πολέμων, από το 1862 μέχρι και το 1871, να ενοποιήσει τα γερμανικά κρατίδια υπό την Πρωσία και να δημιουργήσει τη Γερμανική Αυτοκρατορία. Κατάφερε με αυτό τον τρόπο να ανατρέψει οριστικά την ισορροπία δυνάμεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η οποία ίσχυε από τη Συνθήκη της Βιέννης το 1815. Πλέον οι διακρατικές σχέσεις ρυθμίζονταν με βάση τις αρχές της Realpolitik, όπου η ισχύς και τα εθνικά συμφέροντα είχαν τον κύριο λόγο στην χάραξη διεθνής πολιτικής. Η Realpolitik προώθησε τα γερμανικά συμφέροντα και για μια εκτεταμένη περίοδο από το 1871 μέχρι και το 1914 η ενωμένη Γερμανία κυριάρχησε στα ευρωπαϊκά δρώμενα και λειτούργησε σαν τον καταλυτικό εξισορροπητή στους ανταγωνισμούς των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Ο Μπίσμαρκ μετά την γερμανική ενοποίηση μερίμνησε για να εξασφαλίσει την σταθερότητα της ευρωπαϊκής ηπείρου και κατ’ επέκταση την ασφάλεια του γερμανικού κράτους. Δημιούργησε μια σειρά από περίπλοκες συμμαχίες για να μην περιέλθει η Γερμανία στην απομόνωση αλλά και για να προσδέσει τις υπόλοιπες Μεγάλες Δυνάμεις στο άρμα της γερμανικής ισχύος. Η πολιτική του είχε μεγάλη επιτυχία, όμως το πολύπλοκο σύστημα που δημιούργησε, προϋπέθετε την ύπαρξη μιας δυναμικής και ευφυούς προσωπικότητας για την διαχείρισή του, ειδάλλως μπορούσε να καταρρεύσει με ταχύτατους ρυθμούς. Το σύστημα του Μπίσμαρκ λειτούργησε όσο ο ίδιος ήταν καγκελάριος του γερμανικού κράτους, τη στιγμή όμως που απουσίαζε από την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, δεν μπόρεσε να διατηρηθεί και οι ευρωπαϊκές Μεγάλες Δυνάμεις επιδόθηκαν σε έναν ατέλειωτο ανταγωνισμό εξοπλισμών με αποκορύφωμα το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και την πτώση της ευρωπαϊκής παγκόσμιας τάξης πραγμάτων.