Διεθνής τάξη : θεωρίες ηγεμονικής σταθερότητας

Βασικός σκοπός της εν λόγω διδακτορικής διατριβής είναι η εξέταση συνθηκών τάξης στο σύγχρονο διεθνές σύστημα. Η βασική υπόθεση εργασίας διερευνά σε ποιο βαθμό, εντός του άναρχου διεθνούς συστήματος, μια ηγεμονική δομή δύναται να επιφέρει αποτελεσματικότερα την τάξη. Μεθοδολογικά η εργασία κινείται στα πλαίσια της μακροιστορικής περιπτωσιολογικής έρευνας προσεγγίζοντας το φαινόμενο της διεθνούς τάξης, ξεκινώντας από τις απαρχές του σύγχρονου διακρατικού συστήματος όπως αυτό άρχισε να μορφοποιείται από το 1648, με τη συνθήκη της Βεστφαλίας, καταλήγοντας στο μεταψυχροπολεμικό κόσμο. Η εργασία στο θεωρητικό μέρος αναλύει τις έννοιες της διεθνούς τάξης, της ηγεμονίας και του ηγεμονισμού παρουσιάζοντας τις βασικές θεωρίες ηγεμονικής σταθερότητας όπως αυτές σχηματοποιήθηκαν στα κύρια θεωρητικά ρεύματα των διεθνών σχέσεων, δηλαδή του πολιτικού ρεαλισμού, του φιλελευθερισμού και του μαρξισμού. Ο πολιτικός κατακερματισμός του διεθνούς συστήματος, μετά τη συνθήκη της Βεστφαλίας, αν και έθεσε τέλος στις αυτοκρατορικές αξιώσεις άνοιξε ένα κύκλο ηγεμονικών ανταγωνισμών στο διεθνές σύστημα. Κατά τη διάρκεια των Νέων Χρόνων οι πόλεμοι που είχαν τη μορφή ηγεμονικών συγκρούσεων ήταν: ο Τριακονταετής πόλεμος (1618-1648), οι πόλεμοι του Λουδοβίκου του 14ου (1667-1713), οι πόλεμοι της Γαλλικής Επανάστασης και του Ναπολέοντα (1792-1814), καθώς και ο Α΄ΠΠ (1914-1918) και ο Β΄ΠΠ (1939-1945). Καταγράφοντας τις περιόδους τάξης, δηλαδή τα χρονικά διαστήματα μεταξύ των ηγεμονικών συγκρούσεων, και αναλύοντας την εκάστοτε κατανομή ισχύος σε συνδυασμό με την κανονιστική ανάπτυξη του διεθνούς συστήματος παραθέτονται οι εκάστοτε «μηχανισμοί σταθερότητας», Ισορροπία Δυνάμεων, Κονσέρτο Δυνάμεων και Συλλογικής Ασφάλειας, επισημαίνοντας τα βασικά τους χαρακτηριστικά. Ακόμη εξετάζοντας τις σχέσεις, κυρίως, των ισχυρότερων δρώντων επιδιώκεται η ανίχνευση ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των ηγεμονικών αξιώσεων και πώς αυτές επέδρασαν στη διατήρηση ή μη της διεθνούς τάξης. Η κύρια περιπτωσιολογική αναφορά της εργασίας εστιάζεται στο μεταπολεμικό σύστημα και την κυρίαρχη θέση και ρόλο που κατείχαν οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ χαρακτηρίζοντας και τη δομή του ως διπολική. Η πυρηνικοποίηση των διεθνών σχέσεων, που έλαβε χώρα την συγκεκριμένη περίοδο, αποτελεί τον παράγοντα στον οποίο εστιάζει η διατριβή προσπαθώντας να απαντήσει στο ανοιχτό, για τη θεωρία των Διεθνών Σχέσεων, ζήτημα: αν είναι επωφελέστερο για τη σταθερότητα του διεθνούς συστήματος η ύπαρξη ή όχι των πυρηνικών όπλων και σε ποιο βαθμό; Στις συμπερασματικές παρατηρήσεις συμπυκνώνονται οι βασικές παραμέτρους του σύγχρονου διακρατικού συστήματος υπό το πρίσμα της στοχαστικής του προσέγγισης παραθέτοντας μια σειρά συμπερασμάτων σχετικά με τα καίρια ζητήματα που απασχολούν τη θεωρία των Διεθνών Σχέσεων. Βασική θέση της διατριβής, όπως παρουσιάζεται στα συμπεράσματα, είναι: ο τρόπος που λειτουργούν οι Μεγάλες Δυνάμεις εντός του συστήματος σχετικά με τη διατήρηση της Διεθνούς Τάξης καθορίζει εν πολλοίς και τα όρια της ηγεμονικής του διαχείρισης.