Η σύγκρουση φιλμικής ιστορίας και εικόνας στη φιλμογραφία του Wim Wenders

Η σύγκρουση φιλμικής ιστορίας και εικόνας είναι ένας εξαιρετικός τομέας για την εκπόνηση συγκριτικών μελετών που σκοπό έχουν να ερευνήσουν διεξοδικά τη δημιουργική διαδικασία της μεταφοράς ενός έργου. Η παρούσα έρευνα διεξάγεται στο πλαίσιο της φιλμογραφίας του Wim Wenders με υπό μελέτη ταινίες την Αγωνία του Τερματοφύλακα πριν από το Πέναλτι (The Goalkeeper’s Fear of the Penalty, 1972) και τον Αμερικάνο Φίλο (The American Friend, 1977) μαζί με τα λογοτεχνικά έργα στα οποία βασίζονται, δηλαδή το ομώνυμο έργο του Peter Handke (1971) και Το Παιχνίδι του Ρίπλεϊ (Ripley’s Game, 1974) της Patricia Highsmith. Μέσα από τη σύγκριση, την κατανόηση και την ομαδοποίηση των επιλογών του σκηνοθέτη διαπιστώθηκε πως ο Wenders αντιμετωπίζει και στις δύο περιπτώσεις με σεβασμό το λογοτεχνικό κείμενο, με σαφείς διαφοροποιήσεις ως προς το αποτέλεσμα. Στον μεν Τερματοφύλακα, ο σκηνοθέτης αξιοποιεί τεχνικές (λήψη υποκειμενικών και ψεύδο-υποκειμενικών πλάνων, αφηγηματικός ρόλος της μουσικής) εξίσου ισοδύναμες σε πολλές περιπτώσεις με την αφήγηση, αλλά τα σημεία όπου η ιστορία ξεφεύγει της συμβατικής αφήγησης κι οι έννοιες στις οποίες διεισδύει ο Handke περιπλέκονται, δεν τα πλησιάζει.. Παραμένει πιστός στο φιλμικό κείμενο και χρησιμοποιεί τις εικόνες όχι τόσο για να αφηγηθεί -αφού δεν οικειοποιείται καλλιτεχνικά την ιστορία- όσο για να περιγράψει. Στον δε Αμερικάνο Φίλο, όντας πολύ πιο έμπειρος σκηνοθετικά, δεν φοβάται να αξιοποιήσει όλα τα κινηματογραφικά μέσα που του προσφέρονται σε συνδυασμό με το προσωπικό του στίγμα ως καλλιτέχνης για να δημιουργήσει το οπτικοακουστικό ισοδύναμο του βιβλίου, δημιουργώντας ένα έργο πιστό στο πνεύμα του πρωτοτύπου. Δεδομένου πως διερευνήθηκαν δύο από τις πέντε ταινίες του σκηνοθέτη που βασίζονται σε λογοτεχνικό έργο, η έρευνα μπορεί να διευρυνθεί με τη μελέτη και των άλλων τριών ταινιών (The Scarlet Letter, Hammett και Submergence), ούτως ώστε να εξαχθούν καθολικά συμπεράσματα σχετικά με τη σύγκρουση φιλμικού κειμένου και εικόνας στον Wenders.