Ο ρόλος των αυτοτελών εννοιών του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον χώρο του ποινικού δικαίου: το παράδειγμα των Οδηγιών για τα δικονομικά δικαιώματα υπόπτων και κατηγορουμένων

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της αξιοποίησης των αυτοτελών εννοιών στον χώρο του ενωσιακού ποινικού δικαίου, εστιάζοντας στο παράδειγμα των Οδηγιών για τα δικονομικά δικαιώματα υπόπτων και κατηγορουμένων. Πρόκειται για έννοιες της ενωσιακής νομοθεσίας, οι οποίες δεν παραπέμπουν για την ερμηνεία τους στο εθνικό δίκαιο, αλλά ερμηνεύονται αυτόνομα και ενιαία από το ΔΕΕ. Σκοπός του πρώτου μέρους της εργασίας είναι να αναδείξει τον ρόλο των αυτοτελών εννοιών και τον τρόπο εξασφάλισης, μέσω της δικαστικής εναρμόνισης, της ομοιόμορφης ερμηνείας και εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Το πρώτο κεφάλαιο εξετάζει τη σύνδεση του εργαλείου με την αυτονομία της ενωσιακής έννομης τάξης. Στη συνέχεια, επικεντρώνεται στον ρόλο του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου και στην πρωταγωνιστική θέση της νομολογίας εντός του πλουραλιστικού περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτόχρονα, τονίζει τη σημασία του δικαστικού διαλόγου μεταξύ ΔΕΕ και εθνικών δικαστηρίων. Το επόμενο κεφάλαιο αναφέρεται στη συμβολή των αυτοτελών εννοιών κατά την ερμηνεία του ενωσιακού ποινικού δικαίου, ως πεδίου άμεσα συνυφασμένου με την κρατική κυριαρχία και διεπόμενου από την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης. Ειδικότερα, παρουσιάζονται οι σκοποί χρήσης του εργαλείου, δηλαδή η άμβλυνση της διαφορετικότητας, η οποία είναι ιδιαιτέρως έντονη στον εν λόγω τομέα, και η εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας του ενωσιακού ποινικού δικαίου. Σκοπός του δεύτερου μέρους της εργασίας είναι να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι αυτοτελείς έννοιες συμβάλλουν καθοριστικά στην αποτελεσματική προστασία των δικονομικών δικαιωμάτων που κατοχυρώνουν οι σχετικές Οδηγίες. Στο πρώτο κεφάλαιο αυτού, μετά από μία σύντομη επισκόπηση των Οδηγιών, υπογραμμίζεται η προστιθέμενη αξία της χρήσης του εργαλείου για την ερμηνεία τους και η σχέση τους με την ΕΣΔΑ και τον ΧΘΔ. Ακολούθως, γίνεται αναφορά σε έννοιες των Οδηγιών δεκτικές αυτοτελούς ερμηνείας, με έμφαση στην έννοια της ποινικής διαδικασίας, η οποία καθορίζει το πεδίο εφαρμογής τους.