Πολιτικές περιβάλλοντος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: το παραδειγμα της Περιφέρειας Αττικής

Αντικείμενο της διατριβής, αποτελεί η ανάπτυξη εργαλείων και διαδικασιών άσκησης πολιτικής περιβάλλοντος για τις τοπικές αρχές διακυβέρνησης, σχετικά με την βιωσιμότητα. Πραγματοποιείται η παραγωγή μιας σειράς δεικτών ως εργαλείο αποτίμησης της βιωσιμότητας για τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και, η εφαρμογή τους, στην περιφέρεια της Αττικής, Η σειρά αυτή, θα λειτουργήσει σαν βασικό μεθοδολογικό εργαλείο πολιτικής για την προσαρμογή των ανθρώπινων οικισμών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αλλά και για την μείωση της συμμετοχής τους στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Στο πρώτο μέρος της διατριβής εξετάζεται η διαχρονική εξέλιξη των ανθρώπινων οικισμών σε σχέση με την βιωσιμότητα όπου επιχειρείται να δοθεί το μήνυμα ότι η ανάπτυξή τους είχε πάντα μια αντίστροφη σχέση με την ποιότητα του γύρω περιβάλλοντος και ιδιαίτερα του φυσικού. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής έγινε ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών που καθορίζουν τα στοιχεία της βιωσιμότητας του αστικού περιβάλλοντος όπως είναι η αστική πυκνότητα και οι χρήσεις γης, οι μεταφορές, η διαχείριση των υδάτινων πόρων και της ενέργειας, η διαχείριση πρασίνου καθώς και η διαχείριση των αποβλήτων. Στο τρίτο μέρος της διατριβής παρουσιάζεται το οικουμενικό ζήτημα της κλιματικής αλλαγής καθώς και η σχέση του με τους ανθρώπινους οικισμούς. Σημαντικό εργαλείο για την αποτίμηση της βιωσιμότητας αυτής αποτελεί η εφαρμογή δεικτών. Συνιστάται η εφαρμογή ενός «μενού» από υπάρχοντες και νέους δείκτες που ανταποκρίνονται στις νέες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και λειτουργούν ως εργαλεία αποτίμησης της κατάστασης, μετά από μια διαδοχική διαδικασία ενσωμάτωσης τους συμφώνα με ένα “μεταμοντέλο” του τύπου «αίτιου και αποτελέσματος» όπως το DPSIR (ΟΟΣΑ) όπου, μετά την ποσοτικοποίηση τους εισέρχονται σε ένα λογικό σχήμα αξιολόγησης τους και παραγωγής πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών πρακτικών βελτίωσης τους. Στο τέταρτο μέρος της διατριβής γίνεται εφαρμογή της προτεινόμενης σειράς δεικτών, σε μια επιλεγμένη περιοχή της περιφέρειας, και συγκεκριμένα στον οικισμό του Λαυρίου με σκοπό να δοκιμαστεί η λειτουργικότητα τους. Η εφαρμογή ανέδειξε τα δυνατά και τα τρωτά σημεία της περιοχής εφαρμογής, άλλα κυρίως την εφαρμοσιμότητα των δεικτών, μέσα από τους οποίους προτείνεται μια σειρά από μέτρα και πολιτικές που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στα πλαίσια της πολιτικής σε τοπικό επίπεδο με σκοπό της αύξησης των επιδόσεων της τοπικής αυτοδιοίκησης.