Αναπτυξιακά κίνητρα και ενίσχυση ιδιωτικών επενδύσεων για την Περιφερειακή Ανάπτυξη στην Ελλάδα

Το σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από την απελευθέρωση των διεθνών ανταλλαγών και του παγκόσμιου εμπορίου, την παγκοσμιοποίηση των οικονομικών σχέσεων και την ανάπτυξη του ανταγωνισμού. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, προσπαθώντας να διαφυλάξει τον υγιή ανταγωνισμό χωρίς να αντικαταστήσει τις εθνικές πολιτικές των κρατών-μελών της, καθοδηγεί τα κράτη-μέλη, μέσω των Κανονισμών, των Στρατηγικών και των Κατευθυντήριων Γραμμών της, με γνώμονα δύο βασικούς στόχους: την οικονομική ανάπτυξη και τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων. Για την επίτευξη των στόχων αυτών, αξιοποιούνται εδώ και δεκαετίες, πέραν των υπολοίπων χρηματοδοτικών μέσων και εργαλείων, οι Αναπτυξιακοί Νόμοι. Σύμφωνα με την πραγματοποιούμενη μελέτη, οι αρχικοί Νόμοι στόχευαν πρωτίστως στην αναζωογόνηση της αγοράς ενισχύοντας τις ιδιωτικές επενδύσεις με αποτέλεσμα τη δυσανάλογη αναντιστοιχία μεταξύ των παρεχόμενων κινήτρων, του κοινωνικοοικονομικού οφέλους και της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων. Η έλλειψη αξιολόγησης των αναπτυξιακών αποτελεσμάτων των παλαιότερων νόμων, καθώς και οι εφήμερες πολιτικές επιλογές, βάσει των καθαρά μετρήσιμων και άμεσα ορατών αποτελεσμάτων στην κοινωνία, είχαν ως αποτέλεσμα την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων αμφιβόλου αποτελεσματικότητας στην ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας. Με το πέρασμα των χρόνων, την απόκτηση σχετικής εμπειρίας στο σχεδιασμό και τη διαχείριση επενδυτικών προγραμμάτων καθώς και την υποχρέωση υιοθέτησης των ευρωπαϊκών αρχών και στρατηγικών προκειμένου για την ισόρροπη ανάπτυξη και τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών, παρατηρείται η λήψη ορθότερων αποφάσεων στο πλαίσιο της αναπτυξιακής πολιτικής. Οι αδυναμίες και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των περιφερειών, καθώς και η αξιολόγηση των προηγούμενων αναπτυξιακών νόμων αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης κατά το σχεδιασμό του ισχύοντος επενδυτικού νόμου 4399/2016 σε συνδυασμό πάντα με το ενωσιακό δίκαιο των περιφερειακών ενισχύσεων. Στόχος δεν είναι η χορήγηση τεράστιων ποσών κρατικών ενισχύσεων, αλλά το πραγματικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα των υλοποιούμενων έργων και οι πολλαπλασιαστικές τους επιδράσεις στους υπόλοιπους κλάδους και τις τοπικές οικονομίες και κοινωνίες. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζεται τον τελευταίο καιρό από τους αρμόδιους φορείς ο επόμενος αναπτυξιακός νόμος ο οποίος, συμπληρωματικά με τα υπόλοιπα επενδυτικά προγράμματα και χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, Δημόσιες Επενδύσεις), έχει ως στόχο την άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων και κατ` επέκταση την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή σε μια περίοδο που μαστίζεται από την υγειονομική κρίση της πανδημίας.