Τα κύματα παγκοσμιοποίησης στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις, 19ος-20ος αι.

Η διατριβή αυτή μελετά την δομική όψη του εξωτερικού εμπορίου που σχετίζεται με την έννοια του έθνους-κράτους στο πλαίσιο μίας διεθνούς οικονομίας όπου παγκοσμιοποιείται. Στις οικονομικές μελέτες του διεθνούς εμπορίου σπάνια συναντάμε το έθνος-κράτος ως λειτουργική μεταβλητή παρότι τα δεδομένα πάνω στα οποία βασίζονται όλες οι αναλύσεις προέρχονται από εθνικές στατιστικές μετρήσεις. Στις σπουδές του διεθνούς εμπορίου η έννοια του εμπορικού εταίρου έχει λάβει ελάχιστη προσοχή και ο ρόλος του κράτους έχει περιοριστεί σε έναν προστατευτικό / αντιπροστατευτικό φρουρό σε έναν κόσμο οριζόντιων επιχειρηματικών δικτύων, υποβαθμίζοντας έτσι την σημαντική οπτική των εθνικών δομών του διεθνούς οικονομικού πεδίου. Η έννοια του εμπορικού εταίρου δεν αποτελεί μόνο οικονομική έννοια αλλά πολιτική και κοινωνιολογική επίσης. Χρησιμοποιώντας δεδομένα εμπορικών μεριδίων, λύουμε τον ιστό όλων των εμπορικών εταίρων για κάθε χώρα για την οποία το εμπορικό μερίδιο ξεπερνά το 1% και αναλύουμε την παγκόσμια εμπορική δομή στο μεσοεπίπεδο του έθνους-κράτους. Αναλύουμε πως οι δομές αυτές, οι οποίες δεν συγκροτούν απαραίτητα ένα δίκτυο, εξελίσσονται στο χρόνο και πως οι μεταβολές τους επηρεάζουν τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των εθνών-κρατών. Αποτυπώνουμε τα εμπορικά μερίδια σε ένα Χάρτη Εμπορικών Εταίρων όπου περιέχονται πολυμερείς εισαγωγές και εξαγωγές για τα έτη 1896, 1906, 1965, 1980, 1995 και 2005. Συγκρίνουμε δομές σε αυτό το χρονικό ορίζοντα λαμβάνοντας υπόψη ιστορικές ιδιαιτερότητες. Βρίσκουμε ότι στη διάρκεια ενός αιώνα οι δομές του διεθνούς εμπορίου μεταβάλλονται πολύ αργά και είναι πιθανόν να μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο της θεωρίας μακρών κυμάτων. Την ίδια στιγμή σχετίζονται με μετατοπίσεις ισχύος και ηγεμονίας στην παγκόσμια οικονομία οι οποίες σχετίζονται με συγκεκριμένα έθνη-κράτη. Η περιφερειοποίηση του διεθνούς εμπορίου φαίνεται ότι αποτελεί ένα πεδίο όπου διαμορφώνεται από την βαρυτική επίδραση συγκεκριμένων εθνών-κρατών. Δομικά η μεταβολή των εμπορικών δομών και μοτίβων φαίνεται να συνδέεται κατάλληλα με την θεωρία ενός διεθνούς οικονομικού πεδίου παρόμοια με εκείνη του Πιερ Μπουρντιέ με τη μόνη διαφορά ότι τώρα τη θέση της επιχείρησης αντικαθιστά το ίδιο το έθνος-κράτος. Επιπρόσθετα κάθε έθνος-κράτος φαίνεται ότι έχει μία βαρυτική επίδραση στο διεθνές οικονομικό πεδίο, η οποία διαφέρει από χώρα σε χώρα. Τέλος, ο συνδυασμός της θεωρίας μακρών κυμάτων και θεωρίας οικονομικού πεδίου μας ανοίγει ένα δρόμο για την κατασκευή μίας μόνο συνιστώσας ενός μη-ντετερμινιστικού χρονικού-δομικού υποδείγματος οικονομικής μεταβολής.