Η «Επιτροπή Διαφώτισης» του ΚΚΕ και η ελληνική πεζογραφία στις Λαϊκές Δημοκρατίες (1949-1954)

Η παρούσα εργασία διερευνά τον ρόλο που διαδραμάτισαν η Επιτροπή Διαφώτισης του ΚΚΕ και ο Λογοτεχνικός Κύκλος στον έλεγχο της λογοτεχνικής παραγωγής των ελλήνων πολιτικών προσφύγων στις Λαϊκές Δημοκρατίες κατά το χρονικό διάστημα 1949-1954. Παρουσιάζεται ο κατάλογος των λογοτεχνικών εκδόσεων του Εκδοτικού «Νέα Ελλάδα», όπως διασώζεται στο Αρχείο Επιτροπής Διαφώτισης ΚΚΕ, και μελετάται η επίδραση του δόγματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού στην εν λόγω παραγωγή, η πρόσληψη της ελληνικής λογοτεχνικής παράδοσης και της Γενιάς του ’30 από τους διανοούμενους πολιτικούς πρόσφυγες, καθώς και τα βασικά μοτίβα που διακρίνονται στα μυθιστορήματα της υπερορίας. Παράλληλα, σχολιάζονται πολιτικά και αισθητικά σφάλματα που επισημαίνει η Επιτροπή Διαφώτισης και αναδύονται ιεραρχίες που διαρθρώνονται στο λογοτεχνικό πεδίο της υπερορίας, όπως και διαφωνίες ή αντιθέσεις που αποτυπώνονται τόσο στην αλληλογραφία μεταξύ των διανοουμένων όσο και στην αρθρογραφία του περιοδικού Νέος Κόσμος.