H έννοια της αυτονομίας στον Καντ και στον Καστοριάδη

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την έννοια της αυτονομίας στον Kant και στον Καστοριάδη. Πρόκειται για μια ιδιάζουσα έννοια, καθώς αποτελεί σημείο συνάντησης του αυτοπεριορισμού και της ελευθερίας! Αυτό συμβαίνει, διότι το νόημα της συγκεκριμένης έννοιας μπορεί να συνοψισθεί στην υπακοή στους νόμους που εγώ ο ίδιος έχω θέσει! Αυτό αποτελεί το κοινό έδαφος πάνω στο οποίο οι δύο στοχαστές θα «χτίσουν» - ο καθένας τη δική του- τόσο ξεχωριστή φιλοσοφική θεώρηση. Παρά τις κομβικές διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις δύο αυτές θεωρήσεις, η παρούσα εργασία υποστηρίζει πως η καστοριαδική έννοια της αυτονομίας αποτελεί μια ριζοσπαστικοποίηση της προγενέστερης καντιανής. Ωστόσο, η ριζοσπαστικοποίηση αυτή είναι τόσο μεγάλη που -με μια επιφανειακή ματιά- φαίνεται σαν να μην υπάρχει ουδεμία σχέση μεταξύ τους. Που οφείλεται αυτό το «ξεγέλασμα»; Η εργασία το αποδίδει στην «γέννηση» της ψυχανάλυσης, την οποία θεωρεί τομή ανάμεσα στους δύο φιλοσόφους. Η ψυχανάλυση αποτελώντας και η ίδια ένα είδος λόγου έχει την δυνατότητα να υποβάλλει στον Λόγο σε κριτική εμποδίζοντας τον να μετατραπεί σε βάρβαρο τύραννο. Ο Καστοριάδης όντας ψυχαναλυτής δημιουργεί μια έννοια αυτονομίας – που σε αντίθεση με την καντιανή- λαμβάνει υπόψιν της την ολότητα του υποκειμένου και όχι μονάχα την έλλογη πλευρά του. Έτσι, εγκαινιάζει μια αυτονομία που δεν είναι επιρρεπής στο να μετατραπεί σε μια εσωτερική ετερονομία – που αν και δύσκολα ανιχνεύσιμη εξαιτίας της εσωτερικότητας της- μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για το άτομο και την κοινωνία. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε προκειμένου η ανάπτυξη του εν λόγω θέματος να καταλήξει στα παραπάνω συμπεράσματα είναι η ανάγνωση πρωτογενούς και δευτερογενούς βιβλιογραφίας.