Οι πολιτικές της Σοβιετικής Ένωσης και της σύγχρονης Ρωσίας στη Μέση Ανατολή: από τις πολιτικές του Χρουστσόφ, του Μπρένζιεφ έως την πολιτική του Πούτιν σήμερα

Για την πρώην Σοβιετική Ένωση και νυν Ρωσία η Μέση Ανατολή, εξαιτίας της εγγύτητάς της με τις χώρες του «Εγγύς Εξωτερικού» (Near Abroad), αποτελεί περιοχή ιδιαίτερης σημασίας, όπου υπάρχουν παραδοσιακές σχέσεις από την περίοδο της ΕΣΣΔ με κράτη, τόσο σε πολιτικόοικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο, καθόσον οι απειλές που προέρχονται από τη Μέση Ανατολή δεν αφορούν μόνο την εξωτερική της πολιτική αλλά και την εσωτερική της πολιτική. Η Χρουστσοφική περίοδος αποτελεί τη χρυσή περίοδο της ΕΣΣΔ στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Σοβιετικοί είχαν αναπτύξει ισχυρές σχέσεις με την Αίγυπτο του Νάσερ, με τη Συρία και το Ιράκ. Επίσης οι σχέσεις τους με το Ιράν και την Τουρκία βελτιώνονταν σταθερά. H αποτυχία χειρισμού των αραβοισραηλινών κρίσεων, συνετέλεσε στην «εκδίωξή της» από την Αίγυπτο το 1973 επί προεδρίας Μπρέζνιεφ και την απαρχή της μείωσης της επιρροής της στη Μέση Ανατολή, η οποία ολοκληρώθηκε με τη στροφή της πολιτικής Γκορμπατσώφ στη «νέα σκέψη» και το τέλος του Ψυχρού πολέμου. Αν και στην περίοδο Γιέλτσιν απουσίαζε κάθε σκέψη προώθησης πολιτικών στόχων εκτός συνόρων της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης και της Μέσης Ανατολής, δη-μιουργήθηκαν οι βάσεις για επανάκαμψη στο Διεθνές Σύστημα με τον ερχομό στην προεδρία του προέδρου Πούτιν. Ο Πούτιν προσπάθησε να αποϊδεολογικοποιήσει τη Ρωσική εξωτερική πολιτική, αντικαθιστώντας την με ένα «ψυχρό» πραγματισμό ή κατά άλλους έναν «πολιτικό ρεαλισμό». Η πολιτική Πούτιν μέχρι την έναρξη της «Αραβικής Άνοιξης» σημείωσε σημαντικές επιτυχίες σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο με τα περισσότερα κράτη της Μέσης Ανατολής. Αλλαγή στάσης σημειώθηκε με την χρήση στρατιωτικής δύναμης ως μέσο της «έξυπνης ισχύος» (smart power) με τη στρατιωτική επέμβαση στη Συρία, εξαιτίας της «Αραβικής Άνοιξης» και της έξαρσης του ριζοσπαστικού Ισλάμ, επενδύοντας ταυτόχρονα, σε ισχυρές συμμαχίες, συνεργασίες και θεσμούς σε όλα τα επίπεδα και προβάλλοντας μια υψηλή περιφερειακή στρατηγική, σε μία πολυκεντρική παγκόσμια τάξη, σε σχέση με τα αναδυόμενα παγκόσμια κέντρα ισχύος και τα παγκόσμια θέματα ασφάλειας.