Σερφάροντας στο Pornhub: ψηφιακές πρακτικές συγκρότησης ατομικών και κοινωνικών σωμάτων

Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας αποτελούν ορισμένες ιστοσελίδες πορνογραφικού υλικού στο διαδίκτυο καθώς και πρακτικές κατανάλωσης του περιεχομένου τους μέσω μιας «διαδραστικής πλοήγησης» στο ψηφιακό τους χώρο. Πιο συγκεκριμένα, προσεγγίζοντας το ψηφιακό περιεχόμενο και τη μορφή των σελίδων αυτών ως μέρος των λόγων (discourses) και των πρακτικών για το σώμα και τη σεξουαλικότητα που παράγονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξετάζω πώς μέσα από την ενσώματη ή σωματοποιητική συμμετοχή στο πορνογραφικό υλικό και μια διαδραστικού τύπου εμπειρία κατανάλωσης του, τα υποκείμενα διαμορφώνουν τις αντιλήψεις που έχουν για το σώμα, τη σεξουαλικότητα και τον εαυτό τους (Bourdieu 1977, Csordas 1990). Μέσα από μια ψηφιακή εθνογραφία μικρής κλίμακας εστιάζω στη διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους η εμπειρία της διαδικτυακής πλοήγησης στο Pornhub, επιτελεστικές πρακτικές που την συνοδεύουν, το ψηφιακό περιβάλλον, το περιεχόμενο που κυκλοφορεί σε αυτό και οι συναρμογές ανθρώπων και μη ανθρώπων που αποτελούν το δίκτυο του Pornhub, είναι δυνατό να αποτελούν ένα είδος ήπιων, αν όχι ισχυρών βιοπολιτικών διαδικασιών δια των οποίων συλλέγονται στοιχεία, αναγνωρίζονται και διαμορφώνονται σώματα και πληθυσμοί στα όρια του δυνητικού και του «πραγματικού» κόσμου. Για τις διαδικασίες αυτές έχουν μεγάλη σημασία χαρακτηριστικά του υλικού, ψηφιακού πολιτισμού – όπως είναι δεδομένα, πλατφόρμες, αλγόριθμοι, cookies - που παίζουν ρυθμιστικό ρόλο στην διαδικτυακή πορνογραφική εμπειρία και συντελούν σημαντικά στην διαμόρφωση ατομικών και κοινωνικών σωμάτων. Μέσω ψηφιακών πρακτικών όπως είναι οι μετρήσεις, η συλλογή μαζικών δεδομένων και οι προτάσεις περιεχομένου για την σεξουαλική απόλαυση των υποκειμένων αναδύονται νέες μορφές ψηφιακού ελέγχου που ασκούνται όχι απλά «προς τα σώματα» των υποκειμένων-χρηστών αλλά «δια των σωμάτων» τους και βασίζονται στην ευχαρίστηση και την εμπρόθετη συμμετοχή τους. Πεδία τοποθετημένα στη συνάρθρωση ψηφιακού και «πραγματικού», όπου η ευχαρίστηση και η σεξουαλική επιθυμία των υποκειμένων συναντούν την αναγνώριση, διαμόρφωση και διαχείριση των ατομικών και κοινωνικών σωμάτων, προκύπτουν ως ιδιαίτερα σημαντικά για την κατανόηση ψηφιακών τρόπων συγκρότησης του εαυτού σε ιστορικά και κοινωνικά πλαίσια όπου το «ψηφιακό» αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την κοινωνικές ζωές των υποκειμένων.